Huidige nummer
Archief 1999
Archief 1998
Archief 1997
Archief 1996

MicroVisie
Homepage

F&L Publications

nummer 6-1999

Digitale bestemmingsplannen met MicroStation

Het digitale bestemmingsplan dat door Croonen Adviseurs wordt aangeboden is een zelfstandig product dat direct toepasbaar is. Het kan worden ingevoegd in een Inter- of intranetomgeving. De plannen zijn voorzien van een MGE-objectkoppeling en worden gemaakt met MicroStation in combinatie met Omega van ISIS.

Croonen Adviseurs, strategie, ordening & vorm te Rosmalen is een adviesbureau op het gebied van de ruimtelijke ordening. Het bureau werkt voor gemeenten, provincies, rijk, projectontwikkelaars en particuliere opdrachtgevers. Eén van de belangrijke producten is het bestemmingsplan waarbij grafische (kaart) en niet-grafische (tekst) informatie aan elkaar gekoppeld zijn.

MGE
Enige tijd geleden heeft Croonen Adviseurs nagedacht over de vraag hoe men kon reageren op de eisen van de opdrachtgevers met betrekking tot CAD-applicaties. Hieruit kwam destijds de keuze voor MicroStation naar voren. De verdere GIS-mogelijkheden die MicroStation biedt dankzij de MGE-structuur (Modular Gis Environment) versterkten deze keuze. Zo levert MicroStation nu een bijdrage aan het digitale bestemmingsplan.

Toetsen en raadplegen
Een bestemmingsplan is een rechtsgeldig document dat bestaat uit toelichting, voorschiften en plankaart(en). Dit instrument wordt gebruikt voor toetsing van bijvoorbeeld bouwplannen of wijziging van het gebruik van gronden. Het wordt dan ook vaak geraadpleegd. Een digitaal plan dat voorziet in een interactieve benadering van bestemmingsplannen via de computer is daarbij heel tijdsbesparend en toegankelijk.

Internet en intranet
Vooral het aanbieden van grafische en administratieve informatie via Internet- of intranettoepassingen staat momenteel volop in de belangstelling. In het kader van (onder andere) “Loket 2000” zijn veel gemeenten zich aan het oriënteren op systemen die kaartgebonden en administratieve informatie zo simpel mogelijk aanbieden aan gebruikers. De gebruiker kan hierbij bijvoorbeeld een burger, een andere externe partij of een interne medewerker zijn. Veel marktpartijen bieden hiervoor inmiddels totaaloplossingen, of een groeipad in deze richting aan. De basis voor het kunnen aanbieden van deze informatie ligt in (geo-)gestructureerde bestanden, immers: informatie is alleen hieraan te koppelen en opvraagbaar te maken.

Strategie
Voor een bureau als Croonen Adviseurs, dat geen rol als aanbieder van software en totaaloplossingen nastreeft, is het van belang om te bepalen op welke manier we moeten aanhaken aan deze ontwikkelingen. De onafhankelijkheid en het volgen van de hoofdlijnen zijn hierbij maatgevend. Gekozen is voor een universeel inzetbaar systeem dat zowel intern als extern voordelen biedt.

Omega
Het maken van bestemmingsplannen als digitaal plan en als basisinformatie in een Internet- c.q. intranetomgeving gebeurt met MicroStation in combinatie met de GIS-toepassing Omega van ISIS. De kaarten worden voorzien van een MGE-objectkoppeling. Plankaarten worden hiermee objectgericht bevraagbaar met als resultaat dat de daaraan gekoppelde administratieve informatie (voorschriften en toelichting) beschikbaar wordt. Daarnaast maakt Omega structurering van objecten in hun verschijningsvorm (kleur en raster) mogelijk en draagt het hiermee bij aan de standaardisering.

Intern
De toepassing van Omega als GIS levert intern vele mogelijkheden op. Het genereren van thematische kaarten, al dan niet op basis van bevraging van de gekoppelde database en het opvragen van kwantitatieve informatie, zoals oppervlak uitgeefbaar terrein, zijn hiervan voorbeelden.

Extern
De opdrachtgever c.q. gebruiker dient te beschikken over een licentie van GeoOutlook. Door toevoeging van FlexiView van ISIS zijn de objectgekoppelde kaarten en bijbehorende data direct bruikbaar als een op zich staand zelfstandig digitaal bestemmingsplan. Dit geheel is direct toepasbaar als raadpleegsysteem op een gemeentelijke balie. Direct in de kaart kunnen de bijbehorende toelichting en voorschriften worden opgevraagd. Optioneel kan ook het adres als ingang naar kaart en tekst worden toegevoegd. Het koppelen van andersoortige bestanden, zoals bijvoorbeeld foto’s en dergelijke, is eveneens mogelijk. De bevrager beschikt direct over de relevante informatie en kan deze indien gewenst afdrukken.

Compatibiliteit
Van belang is tevens de toepasbaarheid van deze data in grotere beheersystemen. In het voortraject is daarom zorgvuldig gekeken naar het gebruik van CAD-systemen binnen gemeenten. Hieruit bleek dat veel grote(re) gemeenten MicroStation toepassen en dat dit in de toekomst ook zo zal blijven. Met name de aansluiting hieraan pleitte voor Croonen Adviseurs voor een aanpak die direct in het verlengde hiervan ligt: een koppeling door middel van de MGE-datastructuur. Hiermee sluit het CAD-tekenwerk technisch aan op dat van de gemeente als opdrachtgever en kunnen de gekoppelde data eveneens gebruikt worden voor toepassing in de gewenste Internet- of intranetomgeving. Dit past hierbij in de interne workflow van de opdrachtgever.

Werking digitaal plan
De plankaart wordt gekozen, geladen en is klaar voor bevraging.
Bestemmingsgewijs:
- middels het aanklikken van een bestemming kan gekozen worden voor presentatie van de voorschriften of de toelichting van de gekozen bestemming.
Adresgewijs:
- kies een straat en een huisnummer
- op de kaart wordt hierop ingezoomd, ook hier kan nu gekozen worden voor raadpleging van voorschriften en toelichting van de geldende bestemming van het adres.
Vervolgens worden de tekstdocumenten gepresenteerd met hierin de eventuele doorverwijzingen.
Zoals vermeld kunnen eveneens grafische en andersoortige bestanden worden gekoppeld, waardoor het mogelijk is een foto of visualisatie van de (gewenste) situatie ter plekke weer te geven. Het afdrukken van de kaart, tekst en eventuele plaatjes is ook mogelijk.

Randvoorwaarden en techniek
Voor de opzet van een raadpleegsysteem voor een digitaal bestemmingsplan is een Windows NT / Windows 98 computer nodig met voldoende intern geheugen, vanaf 32 MB en circa 200 MB ruimte op de harde schijf. Verder dient dit systeem te beschikken over een versie van Microsoft Office 97. Levering van het digitale bestemmingsplan geschiedt voorts in overleg met de opdrachtgever. Hierbij wordt nader bepaald of er een licentie van GeoOutlook en FlexiView dient te worden aangeschaft. De MicroStation-, Word-, Access- en eventuele overige bestanden worden verder geleverd en geďnstalleerd door Croonen Adviseurs.

Toekomst
De ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Nieuwe systemen (spatial databases), die alle relevante informatie kunnen bevatten, beheren en presenteren, dienen zich al aan. Net als bij de opzet van het digitale plan worden de marktontwikkelingen nauw gevolgd. Vooralsnog zijn de uitgangspunten de universele inzetbaarheid en het kunnen aanbieden van actuele producten aan de opdrachtgevers. Dit zonder zelf fors te hoeven investeren in, snel achterhaalde, ontwikkelingen op het gebied van software.

André Sluyter, hoofd facilitaire ondersteuning Croonen Adviseurs