Kleurgebruik bevordert communicatie tijdens bouw Gelredome

De bouw van het multifunctionele stadion Gelredome is een ingewikkeld project. Naast de technische complexiteit, blijken in de dagelijkse praktijk vooral de communicatieprocessen tussen alle belanghebbenden grote invloed te hebben op het eindresultaat. Gelukkig waren de ontwerpen snel en eenvoudig te beoordelen dankzij het weloverwogen gebruik van kleuren.

Bij het Gelredome is gebleken dat CAD-systemen zichtbaar toegevoegde waarde kunnen bieden bij het presenteren van ontwerpideeën en het inzichtelijk maken van besluitvormingsalternatieven. Gerry Meagher, architect/directeur van Alynia Architecten uit Harlingen en Sieds de Jong, architect/directeur van Alynia de Jong Architecten uit Sneek, vertellen in dit artikel over hun ervaringen met MicroStation als ontwerp- en presentatiemiddel.

Voorbeeldfunctie in Europa
Het inmiddels gerealiseerde en in gebruik genomen Gelredome kent een voorgeschiedenis van ruim tien jaar. Het multifunctionele gebruiksconcept van dit stadion is afkomstig uit de Verenigde Staten, maar de uitschuifbare natuurlijke grasmat is een rasechte Nederlandse wereldprimeur. Met een maximale glijsnelheid van 90 cm. per minuut kan de totale grasmat in drie tot vijf uur in en uit het stadion worden geschoven. Andere opvallende bouwkundige innovaties zijn het 800 ton wegende beweegbare dak, dat in twintig minuten te openen en te sluiten is en de zeer geavanceerde klimaatinstallatie, die deels wordt gevoed door eigen zonnecollectoren. Het Gelredome biedt standaard 26.600 vaste zitplaatsen, die tijdens het EK 2000 tijdelijk kunnen worden uitgebreid tot circa 30.000.

Technologisch gezien is Gelredome momenteel het meest geavanceerde multifunctionele stadion in Europa. Een bouwcombinatie van vier aannemersbedrijven heeft dit stadion op basis van een ’design to build contract’ voor een investering van 160 miljoen kant en klaar opgeleverd. Het oorspronkelijke ontwerpidee, waarvoor al een bouwvergunning was afgegeven, is verder vormgegeven en ingevuld door Alynia Architecten uit Harlingen en Sneek. Zij hebben er een kleurrijk stadion van gemaakt dat zowel in de sport- als entertainmentwereld sterk in de belangstelling staat en inmiddels als blauwdruk fungeert voor verschillende andere stadions.

Kleurrijke presentaties versnellen besluitvormingsproces
Alynia Architecten is een middelgroot architectenbureau met zes vestigingen, waarvan één in Kleve in Duitsland. Met circa 90 medewerkers werken zij in alle sectoren van de bouw, vanaf de eerste conceptideeën tot na de oplevering. Een zichtbare specialiteit van dit bureau zijn stadions. Behalve het Gelredome is Alynia tevens de ontwerper van het Abe Lenstra Stadion in Heerenveen en het multifunctionele Fleet Center in Den Helder.

De eerste tekeningen van het Gelredome zijn gemaakt met het CAD-pakket Arkey, dat oorspronkelijk bij de Harlingse vestiging werd gebruikt. Voor de verdere uitwerking en met name ook voor de inrichting van het Gelredome is echter besloten gebruik te maken van MicroStation, dat al bij de gefuseerde Sneekse vestiging van Alynia werd toegepast.

De belangrijkste redenen voor deze keuze waren de gebruikersvriendelijkheid van het programma en de uitgebreide mogelijkheden om ontwerpen en tekeningen kleurrijk te presenteren. In totaal zijn ruim 300 gevels- en situatietekeningen en talloze afwerkstaat- en inrichtingstekeningen met behulp van MicroStation uitgewerkt. Gaandeweg het Gelredome-project is MicroStation een steeds belangrijkere rol gaan spelen als presentatiemiddel en zijn beide Alynia-vestigingen op dit systeem overgeschakeld. Stadionontwerpen zijn echter zodanig uniek dat in vergelijking met bijvoorbeeld woningbouw op veel beperktere schaal kan worden geprofiteerd van het herhaaldelijk gebruik van standaardbibliotheken met bouwelementen. Bij de realisatie van het Gelredome zijn tientallen belanghebbende partijen betrokken geweest. De opdrachtgever (Het Gelders Stadion NV), de grootste gebruiker (voetbalclub Vitesse), een viertal aannemers in de bouwcombinatie, verschillende bouwtechnische adviseurs, de gemeente, de provincie, allemaal hebben ze hun eigen informatiebehoefte en stem in de besluitvorming. Het meeste voordeel is daarom behaald bij het inzichtelijk maken van de mogelijke ontwerpideeën, het doorvoeren van de vele wijzigingen en het overtuigend presenteren van concrete besluitvormingsalternatieven. Om alle betrokken organisaties en personen duidelijk te informeren heeft Alynia intensief gebruik gemaakt van kleuren als communicatiefilter. Vooral de interieur- en afwerkstaat tekeningen werden daardoor veel inzichtelijker en eenvoudiger te beoordelen. CAD-systemen zoals MicroStation bieden verder het voordeel dat ontwerpen vrij eenvoudig tot in detail zijn uit te werken en vervolgens zeer realistisch kunnen worden gepresenteerd. Bij het Gelredome is het gehele interieur met de ware kleuren en in de ware schaalverhoudingen ingevoerd, om de besluitvorming zo realistisch mogelijk te ondersteunen. Zonder kleurgebruik was het vrijwel onmogelijk geweest om voorstellen duidelijk te presenteren aan niet-technici, zoals de voetballers en trainers. Nu begreep iedereen zonder mondelinge toelichting exact wat men kreeg en in welke kleuren.

Interieur
Bij het interieurontwerp heeft Alynia beter kunnen profiteren van de repeteerkracht van CAD-systemen. Zonder veel moeite konden namelijk alle tafels, stoelen en andere faciliteiten in de verschillende ruimten worden gepast en geplaatst. Hetzelfde geldt voor de 26.600 tribune zitplaatsen. Dat is handmatig onbegonnen werk, terwijl nu nauwkeurig kon worden beoordeeld of de tijdelijke uitbreiding tot 30.000 zitplaatsen voor het EK2000 wel mogelijk was. Opvallende inrichtingsdetails van het Gelredome zijn de gekleurde ’wave’Z en de toepassing van strooikleuren op de zittribunes en het speelse looppad in de promenade. Doordat de strooikleuren de indruk geven dat de tribunes altijd vol bezet zijn, werken ze tevens sfeerverhogend. De met MicroStation gemaakte inrichtingstekeningen bleken zo natuurgetrouw te zijn dat zij direct als werkinstructies zijn gebruikt voor het inrichten van alle ruimten en het gieten van het promenadepad.

Technologie blijft kansen tot verbetering bieden
Ondanks de positieve ervaring van Alynia met de toepassing van MicroStation bij het Gelredome, blijven er mogelijkheden ter verbetering. De nieuwe bouwkundige ontwerptechnologie van MicroStation TriForma biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid om een uniform 3D-gebouwmodel op te zetten en daarvan grotendeels automatisch de 2D-tekeningen af te leiden. Deze gebouwmodel benadering verbetert tevens het uitwisselen van ontwerpinformatie met bijvoorbeeld installatieadviseurs en installateurs. Bij een volgend project gaat Alynia architecten de mogelijkheden van MicroStation TriForma in de praktijk uittesten. Hierbij worden zij begeleid door Primotiv die als MicroStation-leverancier met name gespecialiseerd is in bouwkundige toepassingen. Verdere efficiencyverbetering kan worden behaald bij het reproduceren en distribueren van tekeningen. Bij het Gelredome werden gedurende 2,5 jaar elke week volle dozen met tekeningen geproduceerd en bij de verschillende bouwpartners afgeleverd. Een noodzakelijke maar zeer kostbare activiteit. Bij toekomstige projecten kan alle informatie voortaan op een centrale webserver worden opgeslagen. Via de steeds volwassener wordende Internet-infrastructuur kunnen de tekeningen door iedere belanghebbende op elk gewenst moment worden geraadpleegd. Behalve aanzienlijke besparingen op reproductie- en distributiekosten kan de informatie daardoor sneller toegankelijk worden
gemaakt en beter worden beheerd.

Peter Gloudemans

U kijk naar een archiefpagina.
Klik op de link hieronder om de huidige site te bezoeken.
http://www.fnl.nl