Inhoud

Een blik op de inhoud van de c't +CD 11-2001 - Audio

zoals gepubliceerd in de c’t 2001, Nr. 11

Ditmaal hebben we op de c’t +CD het thema “Audio” centraal gezet. Er is een fraaie collectie aan software verzameld die de hobbyist heel wat avonden plezier zal verschaffen. Verder hebben we Corel PhotoPaint 9 voor Linux en Internet Explorer 6 weten te bemachtigen. Op de +CD is de zoekfunctie in het archief vernieuwd. Je kunt daar nu namelijk naar een software item op alle vorige +CD’s zoeken.

 Maar eerst blikken we nog even terug op cd vorige +CD. Heel veel lezers waren erg blij met de volledige versie van Delphi 6 Personal Edition. Het enige wat je moest doen, was even op de link klikken om de persoonlijke gegevens te registreren bij de website van Borland... Helaas wijzigde Borland deze link echter kort na de productie van de +CD, zonder ons daarvan op de hoogte stellen. Op deze +CD vind je onder de Help-sectie de oplossing voor het probleem en de aangepaste hyperlink.

Volledige versies op deze +CD

Als special hebben we deze keer de volledige versies van: Corel PhotoPaint 9 voor Linux, zodat je je foto’s kunt bewerken. Corel PhotoPaint is erg geschikt voor het bewerken van foto’s: zo kun je er bijvoorbeeld de PSD-bestanden van Adobe Photoshop mee bewerken (met behoud van de lagen). Een aanrader als je het pakket al kent van Windows.

 Daarnaast hebben we van DivX 4.0 Final de Codec, Playa (speler) en DivX Validator (een handige tool). Maar dat is nog niet alles. Net ‘vers van de pers’ is de Internet Explorer 6.0. Op de +CD vind je niet alleen de Nederlandse versie maar op verzoek ook de Engelse. Voor de ontwikkelaars hebben we deze keer de hand weten te leggen op Kolya’s XML Processor Version 0.80, een XML-engine voor C++ applicaties voor het Windows CE platform. Met de XML Processor kunnen gegevens probleemloos uitgewisseld worden tussen Windows CE-toestellen en desktop PCs op basis van XML-talen.

Besproken software

 Ook hebben weer we geprobeerd om zoveel mogelijk van de in het blad besproken software op de +CD te zetten. Dat lukte voor de volgende programma’s: WinRAR, een archiveringsprogramma om RAR-bestanden te maken en uit te pakken; NS Basic 2.0, een development-tool om programmaatjes voor een Palm-pda te ontwikkelen; NETIO 1.14, een network benchmark voor DOS, OS/2 2.x, Windows NT/2000 en Unix; VSWR & Return Loss Calculator, om berekeningen voor WLAN antennes te maken; Loss & Power Calculator, eveneens om berekeningen te maken voor WLAN-antennes; 1st Page 2000, een HTML-tool en web-builder; Jana Server 2.0 Beta 2: proxy server voor gezamenlijke internet-toegang; PoPToP 1.0.1 is een PPTP-Server voor Linux; PowerDVD 3.0 is een software DVD-speler; SQL-Browser: een Windows-client voor toegang naar databases. Deze versie bevat ook de Borland Database Engine 5.0, maar die heb je alleen nodig als deze nog niet op de pc geïnstalleerd is; Acrobat MakeAccessible Plugin is een plugin om Acrobat PDF’s voor gehandicapten toegankelijk te maken, bijv. via screenreaders; Gemini 4, zie MakeAccessible; Magellan is een plugin voor Adobe Acrobat 4 en 5 die PDF’s naar HTML overzet; Drake is een plugin voor Acrobat 4 en 5 die PDF’s omzet naar RTF; PDF2HTML converteert PDF naar HTML. We bieden zowel de broncode en als gecompileerde Windows-versie. De broncode is getest voor Linux en Solaris 2.6 en hoeft alleen nog maar gecompileerd worden; Xpdf, een PDF-viewer. Op de +CD staan zowel de broncode als de gecompileerde binaries; Memtest86 2.7 is een programma voor het testen van het geheugen van je pc; VCool 1.6 en 1.7 zijn programma’s om de CPU in stroombespaarmodus te zetten, vooral bedoeld voor de Athlon; CPUIdle (Pro) 5.8 zet de CPU uit als deze niet actief is; CPUCool 6.2.3 schakelt de CPU uit als deze niet werkt.

Exclusieve +CD artikelen

 Ook nu zijn er weer twee speciale +CD-artikelen gemaakt, ze staan alleen op de CD bij “c’t Actueel”. Het eerste gaat over IP6: de volgende internet protocol standaard, de tweede over KDEs flexibele I/O-architectuur. Dankzij het nieuwe I/O-design is bijvoorbeeld het maken van een functie als “foto’s van je digitale camera je direct in je browser als thumbnails bekijken, om ze vervolgens met drag & drop op je desktop te slepen” niet moeilijk meer. Maar er is nog meer...

 Dankzij de medewerking van Microsoft mogen we maar
liefst 15 artikelen herpubliceren die samen een zeer goed overzicht bieden van de veranderingen die gepaard gaan met de
.NET strategie van Microsoft. Het is een selectie van artikelen zoals ze zijn gepubliceerd in het “Microsoft .net magazine for developers” (2001). Het copyright (2001) van deze artikelen (in pdf-formaat) ligt bij Microsoft.

 Tenslotte hebben we uit de c’t archieven het artikel “Geheugenmodules opgehelderd” opgedoken. Je kunt goed gebruiken bij de RAM-artikelen, op bladzijde 60-81 in deze c’t. Het artikel laat je zien hoe moederborden de tijdparameters van het geheugen (zouden moeten) instellen.

Thema: Audio

 Op deze +CD richten we ons speciaal geluid, en dan met name muziek. Je vindt hier diverse programma’s om muziek te maken, bijvoorbeeld met MIDI of met sequencers en samples. Natuurlijk staan er veel programma’s op om mp3’s af te spelen, te coderen, analyseren, bewerken, beheren, enzovoort, maar we vergeten ook andere geluidsformaten als WAV, Ogg Vorbis en mp3PRO niet. Ook erg de moeite waard is de audio-cleaning software van Sound Laundry. Tenslotte zijn er twee programma’s die speciale aandacht verdienen. Met Total Recorder kun je van vrijwel elke bron opnemen: cd, microfoon, andere audiospelers en last but not least: internet audiostreams! Heel erg handig is ook Amazing Slow Downer. Hiermee kun je audiobestanden langzamer afspelen zonder dat de toonhoogte verandert. Ideaal voor de (beginnende) muzikant, want nu kun je eindelijk die Frank Zappa-solo noot voor noot uitpluizen. Ook kun je de toonhoogte aanpassen zonder de snelheid te veranderen, waardoor zowel Tom Waits als Mariah Carey binnen het bereik van iedere karaoke-zanger(es) komen.

 De audio-software vind je in de Multimedia-sectie van de +CD. We zetten nog even op een rij welke programma’s je daar aantreft.

 Onder Audio- en video-encoders staan:

• CrusherX-live! 2.37, een synthesizer voor Windows.
•  MusicMatch Basic 2.01, dit is een mp3-speler en -encoder met archiveringsfunctie voor mp3-bibliotheken en tag-editor voor het MacOS-platform.
•  Oggdrop 1.0rc2: een eenvoudig te gebruiken encoder om Ogg Vorbis geluidsbestanden te maken.

  Er zijn in totaal acht audio-editors:

•  Acid WAV 2.4, een audio-editor met geïntegreerde synthesizer.
•  Audacity 0.96, een audio-editor met analysefuncties, zowel voor Windows als voor MacIntosh (versie 0.95).
•  AudioEdit Deluxe 1.0. Met deze 14 dagen trial versie van AudioEdit Deluxe kun je audiobestanden (in diverse populaire formaten) bewerken met allerlei filters, effecten en montagetechnieken.
•  Caps2MIDI 1.0.3 is een virtueel MIDI-toetsenbord voor muzikanten. Draait op MacOS.
•  D-SoundPRO 3.5.1 voor MacOS is een software-synthesizer met audio-editor voor samples.
•  Met Open Music System 2.3.8 kun je MIDI-apparaten integreren in een door software ondersteunde muziekproductieomgeving (MacOS).
•  Sound Laundry v2.5 demo. Sound Laundry is een verzameling high-end modules voor het digitaal opschonen van opnamen die ruis en andere bijgeluiden hebben, bijvoorbeeld afkomstig van grammofoonplaten of cassettes.
•  Sound Studio 1.5.5 is een audio-editor en -formaatconverteerder voor MacOS.

  Geluids-tools

•  Amazing Slow Downer 1.07, hiermee kun je audiobestanden langzamer laten afspelen zonder dat de toonhoogte verandert, of de toonhoogte veranderen terwijl de snelheid gelijk blijft.
•  CDex 1.40 bèta 8, om een audio-cd heel snel om te zetten naar WAV of mp3. Deze audioripper maakt geen gebruik van de geluidskaart, maar leest direct van de cd.
•  Fruityloops 3.1.1 demo. Met Fruityloops kun je drum- en andere audio-loops maken. Het is even zoeken, maar achter de vrij zakelijke interface zitten veel krachtige tools voor gevorderde muzikanten.
•  MP3 2 MiniDisc 1.25. Bezitters van een MiniDisc-recorder kunnen met behulp van dit programma mp3’s van de computer kopiëren naar minidisc.
•  Music Collector 4.3 is een programma met CDDB-interface om je cd’s te beheren.
•  SoundApp 2.7.3 converteert de meest uiteenlopende audio-bestandsformaten op de MacIntosh.
•  Total Recorder 3.2 biedt je de mogelijkheid om van elke denkbare geluidsbron op te nemen.

 MIDI

• Melody Assistant 5.7.3 is een compositie- en notatieprogramma, ook kan je MIDI exporteren naar andere audioformaten. We bieden zowel de Windows- als de Mac-versie.
• Muon Atom 1.2, dit is een software-synthesizer als VST-plugin voor MacOS en Windows.
• QMIDI 1.2.1, een MIDI-speler met karaoke-functies voor MacOS.
• Sweet MIDI Player is een speler voor het afspelen en bewerken van MIDI-bestanden. Met de mixer-achtige interface kun je o.a. de toonhoogte transponeren, het tempo veranderen en MIDI-kanalen aan-of uitzetten. Geschikt voor Windows en MacIntosh.
• Vibra1000 2.5 is een virtuele analoge synthesizer voor MacOS.
• VST Plugin Packs 1-7 bevat diverse geluidseffecten als plugins voor de VST-interface.

 Players

• FreeAMP 2.1.0 is een mp3-speler met playlist-editor en geheugensparende grafische interface voor Windows en Linux.
• MacAmp 2.0.1, deze MacOS-tuner voor internet-radio speelt ook mp3- en ogg-data af.
• Media Wizard 6.2 is een mediaspeler voor zowel video- als audiobestanden. Ook is het programma te gebruiken als audio- en video editor en tool voor batch-conversie.
• MusicMatch Jukebox Basic 1.0 voor Linux is een mp3-speler en -encoder met een tag-editor en een archiveringsfunctie voor je eigen mp3-bibliotheek.
• mp3PRO Player/Encoder 1.0.2; mp3Pro-bestanden zijn in vergelijking met mp3 ongeveer half zo groot, maar volgens de producenten toch van dezelfde geluidskwaliteit. Om dat te bereiken moet je ze afspelen op speciale mp3Pro-spelers, zoals deze (die ook normale MP3’s kan afspelen). Met dit programma kun je ook WAV-bestanden encoderen naar mp3Pro op 64 kbps (wat dus een gelijke kwaliteit zou moeten opleveren als een mp3 van 128 kbps).
• On Air VRS 2.1 is een handig programma voor mp3-DJs, waarmee je zelf of automatisch liedjes kunt afspelen en mixen. Draait op MacOS.
• Winamp plugin voor Ogg Vorbis files v1.15b.
• Winamp mp3Pro plugin v0.98 beta5.
• Windows Media Player 7.1, de bekende audio- en videospeler met omvangrijke codec-ondersteuning voor Windows, CE en MacIntosh.
• WinFM 1.1: een virtuele tuner voor internetradio.
• XMMS 1.2.5: broncode en rpm van deze mp3-speler voor Linux.

Thema: artikelen

 Behalve met bovenstaande software, besteden we ook in artikelen op de +CD uitgebreid aandacht aan het thema audio. We doen dat door de beste artikelen uit de afgelopen jaren weer onder de aandacht te brengen. Je vindt ze onder “c’t Thema” en dan kies je “Artikelen”. Het zijn er vijf:

• MP3-montage. MP3-bestanden zonder conversie bewerken

Als je mp3-bestanden van een audio-cd maakt, verwacht je vaak meer flexibiliteit van een encoder. Langdurig applaus voor of na een stuk wil je bijvoorbeeld lang niet altijd opnemen, maar om het te verwijderen moet je meestal omslachtige ingrepen uitvoeren. Ook het aan elkaar mixen van muziekstukken of het wegwerken van storingen is geen eenvoudige taak. Een speciale mp3-editor kan je helpen bij de bewerking van mp3-bestanden - zonder ze eerst te converteren.

• Audio digitaal. Analoog en digitaal muziekmateriaal samen in je pc

Bij een tekstverwerkingsprogramma kan de koper vrij goed inschatten wat hem te wachten staat. Bij programma’s voor het restaureren van oude elpee-opnamen en voor het branden van de ‘opgeschoonde’ bestanden op cd gaat die vlieger niet op. De tekst op de verpakkingen belooft dat je alleen maar de LP op hoeft te zetten en op de startknop hoeft te drukken om een audio-cd te branden. Maar zo gemakkelijk is het allemaal niet. In dit artikel leggen we uit hoe je zonder al teveel frustratie je doel kunt bereiken.

• Groevendiep schoon? De nieuwste audiorestauratiesoftware

 Het restaureren van geluidsmateriaal dat ruis bevat of dat beschadigd is, is allang niets bijzonders meer. Als je tegenwoordig de krakende geluiden uit je vinylplaten wilt verwijderen of de ruis uit je oude muziekcassettes wilt halen, kun je uit een groot aantal software tools kiezen. Bovendien is er voor elke geldbeurs wel wat bij. Maar opgelet: er bestaan grote verschillen tussen de ruisverwijderaars. Welke dat zijn, vertellen we in dit artikel.

• c’t basics Glossarium. Audio-terminologie

 In dit artikel leggen we een aantal termen op audio-gebied duidelijk uit: aardlus, A-filter, amplitude, enzovoorts.

• Compacte muziek. Audiocompressie met MPEG layer-3

 Hoe zit de mp3-compressie in elkaar?

Fun!

 Als de audio-software je nog niet genoeg amusement bezorgt, hebben we ook nog wat games voor je verzameld. Bijzonder is dat we een trailer hebben van “Dune”, het spel dat eind oktober zal uitkomen. In tegenstelling tot het strategiespel “Emperor: Battle For Dune” dat eerder dit jaar is uitgebracht, is het ditmaal een 3D-actie/adventure game geworden, die losjes gebaseerd is op de roman van Frank Herbert. Het draait nog steeds om het oogsten van ‘spice’ op de woestijnachtige planeet Dune. Je speelt Paul Atreides en met behulp van de Fremen strijd je om de heerschappij van de planeet. Je moet allerlei missies voltooien: smokkelaars uitschakelen, fabrieken saboteren, enzovoort. Op de +CD staat een zip-file met twee trailers, twee wallpapers in verschillende resoluties en diverse screenshots van dit nieuwe spel.

 Op de +CD staan daarnaast de volgende spelletjes:

• Crack Attack! 1.0, een OpenGL-Linuxversie van Tetris Attack.
• Kyodai Mahjongg (Full Package) 16.00, een Mahjongg-spel met 3D-weergave en zes spelvarianten.
• ShipMania 1.1. Breng de schepen van je tegenstander tot zinken! Zeeslag dus. ShipMania is geschikt voor de Psion Revo, Serie 5/7 en netBook.
• Vexed 1.3 is een puzzelspelletje voor Palm OS met 60 levels waarin je blokken moet verplaatsen. Als je twee dezelfde blokken tegen elkaar zet, verdwijnen ze.
• Net Gin Rummy 5.1, het kaartspelletje Gin Rummy met drie spelvarianten en mooie graphics.
• Dink Smallwood 1.06, een fraai gemaakte RPG.
• Freeciv 1.12.0, Freeciv is een (multi)player strategy game, vergelijkbaar met Civilization II van Microprose.

Toolbox

 In de sectie Toolbox staan zoals altijd een aantal min of meer onmisbare programma’s als Acrobat Reader, diverse zippers, multimediaspelers, surf-utilities, programmeer-tools en systeemdiagnose-tools. Ook onze eigen testsuite staat er weer op. De c’t Testsuite is een verzameling programma’s die o.a. geschikt zijn voor de analyse en optimalisatie van je pc, het testen vanje printer, het zoeken naar fouten in hardware- of software-instellingen en het meten van de prestaties van je systeem.

Lezer-tips

 Behalve de thema-software, de actuele besproken software, de toolbox en de speciale volledige versies, hebben we ditmaal ook een aantal tips van lezers verwerkt bij de samenstelling van onze +CD. Zo zijn de volgende programma’s er aan toegevoegd:

• DatePad 1.1. Dit is een soort notitieblok, gecombineerd met een kalender. Met het programma kan je voor iedere dag in het jaar een tekst schrijven, en in één bestand teksten voor verschillende datums opslaan.
• Masker 3.0, waarmee gevoelige data (documenten, plaatjes, audio- of videobestanden, etc.) onzichtbaar kunnen worden gemaakt. Daartoe worden ze geëncrypteerd en verstopt in een ander bestand, dat een ‘onschuldige’ indruk maakt. Dit tweede bestand kun je vervolgens versturen. De ontvanger kan met behulp van een password de oorspronkelijke inhoud terughalen.
• CD-R Diagnostic 1.6.6, Met CD-R Diagnostics kun je o.a. zelfgebrande cd-r en cd-rw schijven controleren op fouten in de TOC. Het werkt ook als data recovery voor veel, anders ontoegankelijke, packet-written cd-r’s en cd-rw’s.
• Gabe’s Odd Form Assistant 1.5, hiermee kunnen Delphi-programmeurs bijzondere formulieren ontwerpen.
• Vim 6.0 is met name handig voor het editen van programmacode en loopt onder bijna alle Unix-smaken, MS-DOS, MS-Windows 3.1, MS-Windows 95/98/ME/NT/2000/XP, OS/2, Atari MiNT, BeOS, VMS, RISC OS, MacIntosh en Amiga. In deze versie zijn een hele hoop zaken veranderd of toegevoegd: multi level undo, syntax highlighting, command line history, filename completion, block operations om maar wat te noemen.

 Je vindt de programma’s het snelst door de zoekfunctie van de +CD te gebruiken.

Prijsvraag

 Vorige keer hebben we een prijsvraag uitgeschreven voor de lezer die ons de beste tip zou bezorgen voor een programma dat we konden toevoegen aan de +CD. Er zijn een groot aantal hele goede suggesties naar ons opgestuurd. We hebben een winnaar gekozen en de gelukkige is geworden: Adrie Berg. Blijf ons dus voorzien van reacties en suggesties hoe we de +CD nog beter kunnen maken. E-mails kun je sturen naar: shareware-cd@fnl.nl.

  Veel plezier met de derde c’t +CD van dit jaar!

 Het c’t +CD team

Heeft u tips of commentaar stuur dan een mail naar webmaster@fnl.nl