hristian
Rabanus, Tom Ubachs
De professionals
Redding van gegevens in de gespecialiseerde laboratoria
 'Harddisk failure (80)' - met deze melding, of een variant die er
op lijkt, kondigt de storing zich meestal aan bij de
computergebruiker. Als de harddisk dan ook nog merkwaardig geruis laat
horen, kun je het beste de computer meteen afsluiten. Het redden van
gegevens lukt dan meestal alleen nog maar door specialisten.
De reclamebrochures en webpagina’s van de professionele
gespecialiseerde laboratoria in het redden van gegevens beloven
mirakels: ze hebben het over diskettes die door honden zijn
stukgebeten en waarvan de gegevens volledig zijn hersteld. Ook van
tapes die op de zeebodem lagen waarvan de gegevens door de laboratoria
hersteld werden. Daarnaast worden verhalen verteld over defecte
harddisks waarvan het herstel al was opgegeven, maar waar de
specialisten er toch nog in slaagden om de informatie veilig te
stellen. In de reclame en marketing ontbreken natuurlijk de gevallen
waarin de specialisten geen hulp konden bieden. Navraag heeft geleerd
dat er echter toch een grote kans op succes schijnt te zijn als een
gespecialiseerd bureau wordt ingeschakeld.
De specialisten klagen vaak over mensen die zelf aan de slag gaan,
soms zelfs met een schroevendraaier, zonder dat ze beschikken over de
benodigde kennis, om soft- en hardware te repareren. Dit heeft vaak
fatale gevolgen: een dergelijke onvakkundig uitgevoerde poging tot
herstel leidt vaak tot nog meer schade, waardoor zelfs
gespecialiseerde laboratoria niets meer kunnen beginnen met de
overleden gegevensdrager. Professionele specialisten waarschuwen
mensen daarom om niet zelf aan de slag te gaan met beschadigde
harddisks of andere gegevensdragers.
De prijzen van professionele laboratoria lijken op het eerste
gezicht ontmoedigend te werken voor de eigenaar van de beschadigde
gegevensdrager. Maar verhalen over klanten die niet wilden betalen
kunnen de specialisten nauwelijks vertellen, want de waarde van de
verloren gegevens is een veelvoud van wat de reconstructiepoging van
de gegevens kost. De kosten van een reconstructiepoging zijn in
vergelijking met de waarde van de gegevens eerder gering.
Begin artikel
Wie schade lijdt…
De klanten van deze gespecialiseerde laboratoria zijn meestal
kleine en middelgrootte bedrijven, evenals kleine zelfstandigen en
mensen met vrije beroepen waarvan velen vaak zonder deugdelijke
back-upstrategieën werken. Voor particulieren zijn de
gespecialiseerde laboratoria meestal te duur, en grote bedrijven
voorzien vaak wel in gestructureerde back-upstrategieën.
Ook de aanbieders van verzekeringen tegen dataverlies maken graag
gebruik van de laboratoria van specialisten in het redden van
gegevens. Als het tot schade komt, moeten de verzekeraars volgens de
polisvoorwaarden de kosten van de gegevensdrager en van het opnieuw
reconstrueren van de verloren gegevens en programmabestanden
vergoeden. Als je bedenkt dat dit al snel neerkomt op ruim tienduizend
gulden per MB aan verloren gegevens, dan zijn de kosten van een
professioneel laboratorium te verwaarlozen. De verzekeraars proberen
daarom eerst een gespecialiseerd laboratorium de gegevens te laten
reconstrueren.
 |
Voordat
de specialist van Vogon de harddisk in een cleanroom opent,
onderzoekt hij de electronica en alle van buiten toegankelijke
componenten onder de microscoop. |
Tenslotte maakt ook justitie van deze specialisten gebruik, als in
het kader van de bewijsvoering gewiste bestanden van gegevensdragers
van potentiële daders moeten worden achterhaald. Voor dit soort
onderzoek is de term 'forensic computing' ingeburgerd geraakt.
Enkele laboratoria bieden de mogelijkheid om via internet of met
een modemverbinding gegevens te redden. Dit is in principe wel een
aantrekkelijke methode omdat de totale know-how en gespecialiseerde
tools van de experts on-line gebruikt worden zonder dat de
gegevensdrager gedemonteerd, verpakt en verstuurd moet worden. Dit
werkt echter alleen als de hardware het toelaat. Als er sprake is van
een onopgemerkt defect aan de hardware, kan het inschakelen van de
computer om de internet- of modemverbinding op te zetten alsnog fataal
zijn en de verbinding verbreken of nog meer schade veroorzaken aan de
gegevensdrager.
Het inschakelen van een laboratorium is zinvol als bepaalde
gegevens nog op een gegevensdrager staan. Een garantie dat het
reconstrueren van de gegevens lukt of dat de gegevens die de eigenaar
van de gegevensdrager het belangrijkst vindt worden teruggevonden, kan
en wil geen van de laboratoria op zich nemen.
Begin artikel
Structuurverwarring
Een hardware-defect is niet altijd de oorzaak van het verliezen van
gegevens. Ook fouten in de gegevensstructuren op de harddisk kunnen er
toe leiden dat je via de normale middelen van het besturingssysteem
gegevens niet meer kan lezen. Als bijvoorbeeld een virus de
partitietabel wist, dan is een gebruikelijke toegang tot de gegevens
niet meer mogelijk. De gegevens zijn echter nog in principe aanwezig.
Bij dergelijke puur logische gebreken maken de specialisten eerst
sector voor sector een voorstelling van het beschadigde medium.
Vervolgens proberen ze daarin de oorspronkelijke gegevensstructuur te
reconstrueren. Daarbij werken ze nooit op de originele gegevensdrager.
Als er namelijk fouten optreden, zou in het ergste geval het redden
van gegevens helemaal niet meer mogelijk zijn.
 |
| Een headcrash heeft
een gedeelte van de magnetische laag afgescheurd. In het
luchtfilter en in het zakje met droogmateriaal heeft zich de
magneetstof vastgezet. |
Ook al is het redden van gegevens principieel eenvoudig – het
venijn zit hem in de details: als bijvoorbeeld over de oorspronkelijke
partities van een defect medium geen informatie beschikbaar is, dan
moeten de specialisten de totale gegevenskopie naar aanwijzingen over
de partities doorzoeken – bij harddisks met een capaciteit van
bijvoorbeeld 15 GB is dit zeer uitputtend werk.
Om dergelijke taken niet met de hand te hoeven verrichten,
programmeren de specialisten vaak zelf software die de gegevensberg
naar bepaalde waarden of structuren afzoeken die op partitietabellen,
boot-blokken of FAT's wijzen. Zo staat bijvoorbeeld aan het einde van
elke partitietabel en boot-blok de waarde '55AA'. Als de juiste
sectoren zijn gevonden, dan weet men al het een en ander van de
gegevensstructuur op de harddisk. Men kan dan proberen de partities te
reconstrueren, en directory-structuren in de afzonderlijke partities
zoeken. Bij FAT16 sluiten bijvoorbeeld afzonderlijke FAT's aan op het
boot-blok. Zijn hun aantal en lengte bekend, dan kan de toestand van
de root-directory worden achterhaald. Als het herstel daarvan slaagt,
dan is meteen de gehele gegevensstructuur van de harddisk bekend.
Begin artikel
Gegevenspuzzle
Specialisten kunnen echter alleen zo te werk gaan als de
specificatie van het bestandssysteem bekend is. Als dit niet het geval
is blijft alleen een aan de gegevens gerelateerde poging tot herstel
over. Als bekend is welke applicaties op de harddisk bestanden hebben
geschreven en in welk formaat zij hun gegevens opgeslagen hebben, kan
men naar deze structuren zoeken en op die manier samenhangende
bestanden reconstrueren. Deze variant is weliswaar veel moeizamer dan
het opnieuw aanmaken van de directory-structuur, maar het is vaak de
laatste mogelijkheid om gegevens te redden.
Foutieve RAID-arrays zorgen voor grote problemen. De vaak zeer hoge
opslagcapaciteit (meestal meer dan honderd GB) maakt de zoektocht naar
markante gegevensstructuren erg moeilijk. Ook de voor een deel
complexe algoritmen waarmee de array gegevens opslaat, maakt de
reconstructie arbeidsintensief.
Wat hardware betreft zijn er eigenlijk twee typen fouten te
onderscheiden, namelijk fouten van het loopwerkelektronica en fouten
van Head/Disk Assembly (HDA). Tot de HDA-fouten behoren problemen met
de asmotor, actuator, vervormingen van de arm of schade aan de
magnetische laag op de harddisk.
 |
Onder
de microscoop probeert de expert van Ontrack beschadigingen aan
de kop vast te stellen. |
Het bekendste HDA-defect is de
headcrash: daarbij slaan de koppen
door trillingen of oneffenheden van het mediumoppervlak op de schijf.
Dit kan een flinke beschadiging van de kop en het medium veroorzaken.
Defecte koppen lezen en schrijven weliswaar niet meer op de goede
manier, maar kunnen nog wel worden vervangen. Een beschadiging van het
medium kan informatie daarentegen fysiek, en daarmee definitief,
vernietigen.
Begin artikel
Hittevrij
De inwerking van grote hitte is door een bepaald natuurkundig
effect zeer gevaarlijk: boven een zekere temperatuur, de
Curie-temperatuur, verliest de schijf zijn magnetische eigenschappen.
In het ergste geval kan een overmatige verhitting, bijvoorbeeld door
een brand, het totale verlies van de opgeslagen gegevens veroorzaken.
Dit gevaar bestaat ook als het medium zelf door een vuurvaste kast
weliswaar niet met de vlammen in aanraking is gekomen, maar door
onvoldoende warmte-isolatie toch aan een te grote hitte is
blootgesteld.
Fouten in de elektronica worden meestal veroorzaakt door
wisselingen in de spanning. Dit kan zijn veroorzaakt door een slechte
voeding of door een blikseminslag. Oververhitting kan tot de uitval
van afzonderlijke componenten leiden.
De specialisten in de laboratoria proberen eerst de harddisk weer
aan de praat te krijgen, ook al is dit voor de eerste en de laatste
keer, om een compleet beeld te krijgen van de datastructuur. Na het
binnenkomen van de harddisk in het laboratorium onderwerpen zij het
apparaat eerst aan een visueel onderzoek. Dan sluiten ze de harddisk
aan en luisteren of ze ongewone geluiden horen. De experts kunnen nu,
op basis van ervaring, al bepalen met welke gebreken ze waarschijnlijk
te maken hebben. Als de geluiden geen oorsprong vinden in een
mechanisch defect, wordt er vervolgens een functietest van de harddisk
doorgevoerd: de experts proberen direct met de controller te
communiceren. Als die bevredigend reageert, dan kunnen de specialisten
met speciale low-level tools proberen een back-up te maken.
Reageert de controller niet naar behoren, dan moet de elektronica
aan een nadere test worden onderworpen. Deze bestaat uit de
disk-controller, de disk-cache en drivers voor de as van de motor, de
actuator en de read-channel-IC (een chip die de codering van gegevens
bij lees- en schrijfhandelingen regelt). Daar komt nog per leeskop een
voorversterker bij, die zich meestal binnen de HDA bevinden.
De experts analyseren met de oscilloscoop de signalen op
verschillende plaatsen van de loopwerk-electronica, bijvoorbeeld bij
de uitgang van de leeskop-voorversterker of aan testpunten van de Read
Channel IC. Ze weten dan snel of een van deze onderdelen defect is.
Als dat het geval is, dan proberen ze fouten door het uitwisselen van
het bijbehorende IC weg te nemen. Daarbij is het belangrijk dat
dezelfde elektronica wordt gebruikt. Omdat de juiste
reserve-onderdelen essentieel zijn, is er een ware verzamelwoede
ontstaan: als experts modellen kunnen vinden, en dan vooral typen die
niet meer worden gemaakt, nemen zij deze bijna altijd op in hun eigen
voorraad.
Maar niet alle componenten van de elektronica kunnen probleemloos
worden uitgewisseld: na de montage van een harddisk meet de fabrikant
elke kop en elk mediumoppervlak apart uit, en slaat de daaruit
gewonnen parameters op in de elektronica in de drive. Deze voor elke
schijf specifieke parameters worden in de gegevenscodering opgenomen.
Men kan dus ook met identieke elektronica van een andere harddisk niet
zeker zijn dat de gegevens kunnen worden gelezen.
Begin artikel
Harddisk-chirurgie
 |
| In
een cleanroom analyseert een harddiskexpert de signalen op
verschillende punten van de schijf. |
Moet de harddisk worden opengemaakt, dan gebeurt dit in een
speciale ruimte, zogenaamde ‘Clean Room’. Gespecialiseerde
laboratoria beschikken ofwel over daadwerkelijke klasse S100 ruimtes,
waarin 100 stofdeeltjes per kubieke voet zijn toegestaan, of over
cleanboxen. Een cleanbox is een ruimte met een afzuiginstallatie die
de S100 waarde benadert. In een deze gefilterde ruimtes moet men
speciale beschermende kleding dragen, in een cleanbox is dit niet
nodig.
De vervanging van bepaalde componenten wordt alleen in een
gefilterde ruimte uitgevoerd. Als mechanische componenten moeten
worden vervangen en er geen onderdelen van dezelfde serie beschikbaar
zijn, proberen de specialisten voor zover dit mogelijk is dezelfde
onderdelen te gebruiken en passen deze naar behoefte aan. Mocht ook
dit niet lukken (de huidige miniaturisering maakt de aanpassing van
afzonderlijke componenten steeds moeilijker), is er altijd nog de
mogelijkheid om de schijven eruit te halen en deze apart te analyseren
en te lezen.
Bij de oppervlakte-analyse gebruikt men de Scanning Probe
Microscope (SPM). Een SPM kan structuren in beeld brengen die zich in
het nanometerbereik bevinden. Atomic Force Microscopes (AFM's) zijn
SPM's, die op atomaire krachten reageren. Met AFM's kan een
topografische structuur van een oppervlakte worden onderzocht. De
magnetische structuur kan met Magnetic Force Microscope (MFM's)
zichtbaar worden gemaakt. Vooral deze microscoop is een belangrijk
hulpmiddel voor de gegevensredders, omdat zij hiermee het magnetiseren
van het medium zichtbaar kunnen maken, en het zo op fouten kunnen
onderzoeken.
Technieken als SPM en het apart aflezen van schijven betekenen
echter een heleboel werk en zijn zeer duur en worden daarom erg weinig
gebruikt. Vragen over de precieze procedure bij het aflezen onder
dergelijke moeilijke omstandigheden en vragen naar details van het
proces om gegevens te herstellen worden niet graag, of zelfs helemaal
niet beantwoordt door de specialisten. Veel methoden zijn
bedrijfsgeheimen.
Begin artikel
Ontregeld
Ook bij andere media-typen, bijvoorbeeld banden, magneto-optische
media en cd-r's, kunnen speciale laboratoria uitkomst bieden.
Beschadigde media proberen zij weer leesbaar te maken, door scheurtjes
te dichten, vuil te verwijderen en te proberen kreukels glad te
strijken. Vervolgens lezen ze het medium in in een daarvoor bestemde
drive, en maken een kopie van de gegevens. Het wordt moeilijk als het
mechaniek van de drive waarmee werd geschreven is ontregeld. Dan moet
er met veel precisie op een passend afleesapparaat dezelfde afwijking
worden ingesteld.
Bij mo's en cd-r's worden leesproblemen meestal door structurele
fouten veroorzaakt die bij de opname zijn ontstaan, bijvoorbeeld gaten
in de image van de gegevens op het medium. Als de aanmaak van een
kopie van de gegevens met low-level apparatuur slaagt, kan men de
gegevenstructuur meestal herstellen. Beschadigde cd's komen echter
maar zelden in gespecialiseerde laboratoria terecht omdat ze meestal
alleen voor back-up of gegevenstransport worden gebruikt, en men kan
die doorgaans dus probleemloos herstellen.
Begin artikel
Vragenuurtje
Voor de klant begint de inschakeling van een gespecialiseerd
laboratorium meestal met een telefoontje naar het service-center. Daar
vragen de specialisten om zoveel mogelijk informatie over het defecte
systeem en de problemen. Zij willen bijvoorbeeld weten welk besturings-
en bestandssysteem werd gebruikt, hoe de fout aan het licht kwam en of
er al pogingen zijn ondernomen om de gegevens te herstellen. Bovendien
krijgt de klant te horen wat het ongeveer zal gaan kosten mocht hij of
zij met de specialisten in zee gaan. Vooral particulieren zien af van
reparatie na het horen van de prijs.
 |
|
 |
| De
speciale microscoop laat de gevolgen van een headcrash zien (in
de blauwe en oranje strepen is de servo-informatie opgeslagen):
de magnetische laag is in de donkere gebieden losgeraakt. |
|
Ook
de zogenaamde 'head slaps' (inslagen) en krassen worden door de
microscoop zichtbaar gemaakt. |
Als een klant besluit om opdracht te geven tot een diagnose, dan
moet hij het defecte medium opsturen. Vanaf dat moment wordt de klant
door het laboratorium op de hoogte gehouden over het verdere verloop
van de werkzaamheden. Voor riskante ingrepen zoals het openen van een
harddisk wordt eerst aan de klant toestemming gevraagd. Het verbreken
van het garantiezegel door een gespecialiseerd laboratorium betekent
overigens niet dat de garantie vervalt. Apparaten met een zegel van
een gespecialiseerd laboratorium worden probleemloos omgeruild door
hardwarefabrikanten. Als hardwareschade zich binnen de garantietermijn
voordoet, dan heeft de klant in ieder geval recht op een vervangend
apparaat.
De diagnosekosten zijn in ieder geval te rechtvaardigen, ook als
uit het eerste onderzoek blijkt dat er geen kans op herstel van de
gegevens is, of als de klant om andere redenen besluit om niet verder
te gaan. Een negatieve diagnose komt echter niet veel voor, de
laboratoria hebben volgens eigen zeggen in ongeveer 70% van de
gevallen succes met hun pogingen.
Naast de diagnose van de problemen die gevonden worden, krijgt de
klant een lijst met de directory en bestanden die nog te redden zijn,
evenals een kostenraming voor het uiteindelijke herstel van die
gegevens. Als de klant akkoord gaat, gaan de specialisten aan de slag.
Meestal zijn zij binnen twee a drie dagen klaar. Na het herstellen van
de gegevens controleren de specialisten de integriteit van de gegevens
en overhandigen zij deze aan hun klanten, meestal op cd-r.
Als de klant het daarmee eens is, bewaren de dataredders vier weken
lang een veiligheidskopie van de gegevens. Binnen deze tijd kunnen de
klanten hun gegevens nog een keer opvragen, mocht er weer iets zijn
fout gegaan. Dat komt wel eens voor, al is het niet vaak. De
gespecialiseerde laboratoria behandelen de gegevens van hun klanten
altijd zeer vertrouwelijk en bewaren deze in speciale kluizen.
Alarminstallaties en met chipkaarten beveiligde delen van gebouwen
behoren tot de standaarduitrusting.
Begin artikel
De groten
In Europa zijn er een aantal laboratoria op deze markt actief
waaronder een in de Benelux, Ibas.
Daarnaast zijn er nog een aantal kleinere dienstverleners actief,
die alleen een bepaald type media bewerken, of alleen problemen in de
gegevensstructuur kunnen herstellen. Vele van deze kleinere
serviceverleners hebben zeer goede laboratoria, maar zij bieden niet
het brede aanbod van de grote laboratoria. Voor deze test hebben wij
de grote laboratoria bezocht en achter de schermen meegekeken. Naar
opgave ondersteunen deze grote laboratoria alle gangbare
gegevensdragers zoals harddisks, cd, cd-r, mo’s en tapes. Een
gegevensherstel van flashkaarten kan alleen bij Convar en Ontrack die
zich beiden in Duitsland bevinden. Bij bestandssystemen kent geen
enkel laboratorium beperkingen.
Begin artikel
Convar
De firma Convar is uit een onderhoudsbedrijf voor
veiligheids- en
raketbesturingssystemen van het Amerikaanse leger ontstaan. Het heeft
vestigingen in Engeland, Frankrijk, Zweden en Duitsland. Voor juni
zijn er plannen om een vestiging in Japan te openen.
 |
| In
de kluis van Convar worden de gegevens van de klanten veilig
opgeslagen. |
Het Europese hoofdkwartier is weliswaar in Engeland gevestigd, maar
het filiaal in Duitsland, waar het al 11 jaar gevestigd is, is het
grootste en ook dichterbij dan de andere vestigingen. Er werken 42
mensen op de gebieden van gegevensherstel, reparatie en service en
internetontwikkeling. De afdeling gegevensherstel wordt door 15
specialisten bemand, die veel van de know-how van de service- en
reparatieafdeling kunnen profiteren.
In tegenstelling tot de andere laboratoria wordt er bij Convar
zeven dagen in de week, 24 uur per dag in ploegendiensten gewerkt.
Daarmee heeft Convar een aanzienlijk voordeel ten opzichte van de
concurrentie: zonder aanvullende kosten is een bijzonder snelle
respons mogelijk. Tevens is de duur van het herstel maar een fractie
van wat het zou zijn bij een normale werkdag. De diagnose kan al
binnen vier tot acht uur na het binnenkomen van de defecte
gegevendrager worden vastgesteld. Convar is dan ook het enige
laboratorium wat geen prioriteitsafhandeling aanbiedt.
Met een prijs van omgerekend 327 gulden (in het weekend is het de
dubbele prijs) voor de diagnose is Convar goedkoper dan de
concurrentie. De prijs het daadwerkelijke herstel van de gegevens is
gebaseerd op de duur van aanname tot uitlevering. Convar is hiermee
omgerekend met 2254 gulden (exclusief diagnosekosten) voor het herstel
van een 2GB harddisk ongeveer even duur als de concurrerende
laboratoria. Het gros van de reconstructies kost omgerekend tussen de
1127 en de 4507 gulden.
 |
| De
specialisten van Vogon konden van deze harddisks nog alle
gegevens redden. |
Convar is naast Ibas het enige laboratorium wat harddisks uit
elkaar kan halen om zo gegevens te reconstrueren. Ibas in Hoofddorp
heeft net zoals Convar voor deze procedure dezelfde faciliteiten.
Convar heeft hiervoor echter een speciaal uitgeruste clean room.
Voordat de harddisk uit elkaar wordt gehaald markeren de technici met
een laser de schijven om informatie over hun onderlinge staat vast te
leggen. Daarna worden ze stuk voor stuk op een stationair draaiende
spindel gezet, gecentreerd, en met speciaal in huis ontwikkelde
apparatuur uitgelezen. Op deze manier krijgen ze een analoge kopie van
de op de schijf opgeslagen magnetische informatie. Deze worden
vervolgens in een computer verder verwerkt. Door informatie van de
harddiskfabrikant en eigen re-engineering proberen de technici om de
harddiskelektronica te simuleren en uit de analoge magnetische
gegevens een digitale kopie van de ruwe gegevens te maken. Deze stap
vereist aan de ene kant gedetailleerde informatie over het bij het
beschrijven gebruikte coderingsprocédé en aan de andere kant een
immens rekenwerk. Convar heeft zelf hiervoor een IBM AS/400 afgesteld.
Het digitale data-image wordt door de specialisten voor de
reconstructie van de gegevenstructuur verder bewerkt.
Convar heeft voor haar klanten een speciaal informatiesysteem met
de naam 'ema' ontwikkeld. Bij de verdeling van de opdrachten krijgt
elke klant een uniek nummer. Via internet kan de klant na het invoeren
van dit nummer ten alle tijden naar de voortgang van het herstel van
de gegevens vragen.
Wat veiligheid betreft hebben de specialisten zeer veel te bieden:
de buitenwanden zijn tegen explosies bestand, de ramen hebben
pantserglas, dat bovendien een alarm laat afgaan als het wordt
aangeraakt, er zijn 24 kamera's die de omgeving van het laboratorium
24 uur in de gaten houden. Daarnaast zijn de binnenruimtes niet alleen
met chipkaartcontroles beveiligd, maar ook met biometrische
toegangssystemen. En om ervoor te zorgen dat de stroom nooit uitvalt,
staat altijd een dieselaggregaat paraat. Op het internet is er de
mogelijkheid om twee softwarepakketten te downloaden voor
gegevensreconstructie en het herstellen van gegevens ( www.convar.co.uk
).
Daarnaast bieden zij bovendien het herstel van gegevens via internet
en modemverbinding aan. Het grootste deel van de opdrachten wordt
echter in het laboratorium uitgevoerd. Het bedrijf voert gemiddeld
twaalf gegevensreconstructies per dag uit.
Begin artikel
Ibas
De Benelux vestiging van Norman Data Recovery bevindt zich in
Hoofddorp. Sinds 1997 is de Norman vestiging gespecialiseerd in
recovery en inmiddels ook in het gecertificeerd wissen van gegevens.
In Noorwegen is ook een Ibas vestiging aanwezig. Dit bedrijf is al
sinds 1982 actief op het gebied van dataredding. Hier heeft het ook
een cleanroom van 300 m<+>2<+>, daarmee is het een van de
grootste van Europa. De Ibas vestiging in Duitsland werkt zeer nauw
samen met de Noorse vestiging en hebben dus veel ervaring en know-how
tot hun beschikking. In januari 1999 opende Ibas de eerste vestiging
in Engeland. Er zij ook plannen voor vestigingen in Frankrijk en
Spanje, maar deze zijn nog niet concreet.
 |
 |
| Van
deze eenheden konden zelfs de specialisten de gegevens niet meer
herstellen |
In Hoofddorp houden de specialisten zich bezig met het herstellen
van de gegevens. Het laboratorium kan van uiteenlopende media gegevens
herstellen, zoals harddisk, tape, mo, cd en cd-r's. De Norman Data
Recovery Diagnose is een uitgebreide analyse die noodzakelijk is om
het probleem van het medium te kunnen bepalen. Na de diagnose wordt de
klant op de hoogte gebracht middels een fax. Op de fax is een
gedetailleerd rapport, in de engelse taal, te vinden waarop staat
vermeld wat de schade is, het percentage van de gegevens die gered
kunnen worden, een schatting van de tijd die nodig is om het
herstellen van de gegevens uit te voeren, een prijsopgave en het type
gegevensdrager waarop de gegevens kunnen worden teruggezet.
Ibas (Norman Data Recovery) biedt zijn klanten drie service-niveaus
voor de diagnose-fase aan: Standard, Priority en Premium service. De
standard en priority worden meestal tijdens normale kantooruren
uitgevoerd, tussen 08.00 - 16.00 uur. De premiumservice wordt ook
buiten de hiervoor genoemde uren uitgevoerd en ook in het weekend. De
kosten van deze serviceniveaus
 |
| Voor
de gegevensreconstructie gebruiken de specialisten van Ibas
schijnbaar eindeloze getallenkolommen. |
zijn het volgende: standard service is
verkrijgbaar vanaf 670 gulden, exclusief verpakking- en
transportkosten. De diagnose wordt per fax opgestuurd binnen 15
werkuren na ontvangst van het medium. De meerprijs voor de priority
service is 670 gulden maar nu met een diagnose binnen 7 werkuren na
ontvangst van het medium. Premium service biedt een diagnose binnen 7
uur na ontvangst van het medium. De meerprijs die je hiervoor moet
betalen is 1340 gulden.
Net als Convar beschikt ook Ibas in Europa over de apparatuur om
schijven van een harde schijf apart uit te lezen. Sinds 1997 past Ibas
in Noorwegen de zogenaamde Patan-technologie toe. De pattern-analyser,
een bepaald soort spindelstand, leest de magnetische informatie van de
schijven analoog uit, een computer verwerkt de gegevens verder en
brengt deze onder in een digitaal gegevensformaat. De specialisten van
Ibas proberen dan om een structuurreconstructie op dit gegevens-image
door te voeren. Het gebruik van deze methode vereist een nauwe
samenwerking met fabrikanten van harddisks, zodat men beschikt over
informatie over de coderingsmethode. Echter ook Ibas moet vaak
bepaalde finesses van deze methodes zelf uitzoeken.
Begin artikel
Ontrack
De firma Ontrack is met 330 medewerkers in laboratoria in de
Verenigde Staten, Duitsland, Engeland, Parijs en Tokio de grootste van
de vier ondernemingen. In de Duitse vestiging in Böblingen (in 1996
opgericht) werken op dit moment 28 mensen.
Net als Convar heeft Ontrack sinds enkele jaren een geïntegreerde
zakelijke strategie en verwijdert het bedrijf zich langzaam van het
image van een pure gegevensredder. Onder het mom van 'Dataveiligheid'
houdt het zich bezig met back-up en software voor gegevensherstel,
utilities en dienstverlening op het gebied van documentmanagement.
Niettegenstaande dat 90% van de omzet nog steeds uit het herstellen
van gegevens bestaat.
Ontrack Duitsland kan vrijwel alle opdrachten zelf uitvoeren.
Alleen bij zeer gecompliceerde gevallen van gegevensredding zoals
flashkaarten, wordt de hulp van de andere vestigingen ingeroepen.
 |
| Een
specialist van Ontrack voert een remote-recovery uit. |
De klant kan bij Ontrack uit vier service-varianten voor diagnose
en dataredding kiezen: De basisdiagnose kost omgerekend 600 gulden,
FAT16- of FAT32- gebruikers betalen de helft minder. Op dit
prioriteitsniveau werkt Ontrack de opdrachten af in de volgorde waarin
ze zijn binnengekomen. Als de diagnose meteen na binnenkomst, maar wel
in een normaal tempo moeten worden doorgevoerd, dan vraagt Ontrack
omgerekend ongeveer 1100 gulden. Tijdens het weekend en feestdagen -
men begint met bewerken zodra de gegevensdrager is binnengekregen -
moet de klant omgerekend iets meer dan 1630 gulden betalen. De 24-uur
service is het duurste: voor de bewerking rond de klok betaal je bij
Ontrack omgerekend bijna 5700 gulden.
De kosten voor de reconstructie van de gegevens zijn bij FAT16 en
FAT32 systemen zijn omgerekend gemiddeld 1100 tot 2200 gulden, alle
andere constructies kosten omgerekend gemiddeld 1100 tot 4400 gulden.
Waar het dataredding aangaat biedt Ontrack nog een service ter
plekke aan, een remote-service via een modemverbinding of internet
voor het herstellen van de gegevens op afstand. Ontrack voert
gemiddeld 8- tot 9 reconstructies van gegevens per dag door.
Begin artikel
Vogon
Deze in 1985 in Engeland opgerichte firma specialiseerde zich in
gegevensredding van magneetbanden. In 1996 werd de Duitse vestiging
als GmbH opgericht in München. Een derde vestiging bevindt zich in de
VS. In 1997 fuseerde Vogon met de in 1986 opgerichte en in
gegevensredding van harddisks gespecialiseerde onderneming AuthenTec.
Bij Vogon werken ongeveer 70 personen, en in de Duitse GmbH zijn
ongeveer tien werknemers belast met het herstellen van gegevens.
Vogon is meer dan de anderen gericht op Forensic
Computing, de
helft van de omzet van Vogon International bestaat hieruit. De Duitse
vestiging houdt zich echter vooral bezig met het redden van gegevens
voor zakelijke klanten. Het bedrijf voert ongeveer tien reconstructies
per dag uit.
De meeste opdrachten worden in Duitsland uitgevoerd. Alleen bij
zeer moeilijke gevallen wendt men zich tot de Engelse collega’s die
beter zijn uitgerust dan het filiaal in Duitsland.
Vogon biedt drie prioriteitsniveaus aan bij de verwerking van
defecte gegevensdragers. In het standaardniveau is de diagnose binnen
drie normale werkdagen klaar, het herstel van de gegevens kan in
totaal een week duren. Op dit prioriteitsniveau betaalt de klant voor
een diagnose omgerekend 543 gulden. De Fast-Track-bewerking is twee
keer zo duur: voor omgerekend ruim 1100 gulden krijgt de klant binnen
een gewone werkdag een diagnose. Bovendien is er een snelservice:
zonder op de dag of tijd te letten wordt de diagnose binnen enkele
uren vastgesteld en aan de klant doorgegeven. Deze snelservice heeft
een prijs van omgerekend 1630 gulden.
De prijs van de eigenlijke reconstructie van de gegevens wordt net
als bij de andere laboratoria bepaald door de hoeveelheid werk en
bedraagt voor een 2 GB harddisk omgerekend tussen de 1100 en de 2200
gulden. Ook bij Vogon is men erachter gekomen dat FAT16 en FAT32
harddisks gemakkelijker zijn te repareren. De prijs is dus lager bij
deze bestandssystemen dan bij andere bestandssystemen.
Vogon biedt naast de bewerking van gegevensdragers in het
laboratorium ook service aan huis en het kopieert gegevens van
verouderde gegevensdragers naar een media met een ander formaat.
Bovendien ontwikkelt Vogon speciaal voor criminaliteitsbestrijding
hard- en software.
Begin artikel
Samenvatting
Als een harddisk de geest geeft, is nog niet meteen alle hoop
verloren om de gegevens die op de harddisk staan te herstellen. Na een
kleine scheldpartij is het vooral belangrijk om de rust te bewaren en
bedachtzaam te werk te gaan. Als de gegevens dermate belangrijk zijn
dat je daar ook meer geld voor over hebt dan de aanschaf van een
nieuwe harddisk is het noodzakelijk om professionele specialisten te
raadplegen die met behulp van professionele hoogwaardige apparatuur
uitkomst kunnen bieden. Kosten voor de diagnose van enkele honderden
guldens tot en met enkele duizenden guldens voor het herstel van de
gegevens liggen vaak buiten het bereik van de particulier. Maar
als er echt belangrijke gegevens op het spel staan, dan zijn deze
laboratoria hun prijs al snel waard.
De specialisten blijven een punt voortdurend benadrukken: ook al
hebben ze vaak succes, dat wil nog niet zeggen dat ze kunnen toveren.
Als de coating van een gegevensdrager defect is of magnetische- of
optische informatie gewoonweg niet meer voorhanden is, kunnen ook
gespecialiseerde kennis en techniek geen uitkomst meer bieden. Zolang
de fysieke informatie echter nog op het medium staat, is er een goede
kans dat de specialisten nog bruikbare gegevens kunnen reconstrueren.
De laboratoria die c’t heeft bezocht wekken een competente en
betrouwbare indruk. Zij prijzen allemaal hun concurrenten. Er is
weliswaar geen officiële samenwerking tussen de bedrijven, maar wel
veel informeel contact en informatie-uitwisseling, ook over technische
problemen.
Al met al lijken alle vier de laboratoria niet voor elkaar onder te
doen, ook al beweert elke onderneming dat de kwaliteit van hun werk
een klein, maar wel doorslaggevend, beetje hoger ligt dan dat van de
anderen.
Begin artikel
Gegevenshersteller in de BeNeLux |
|
Bedrijf |
Ibas, Hoofddorp |
|
Telefoonnummer |
023 56 33960 |
|
Faxnummer |
023 56 13165 |
|
Web |
www.norman.nl |
|
E-mail |
sales@norman.nl |
|
24-uur service nummer |
06 - 53923713 |
Begin artikel
|
