Mobiele telefonie en internet

WAP-apparaten: top of flop?

Voor GSM-providers is ‘WAP’ het toverwoord van het jaar. Dankzij het Wireless Application Protocol krijgt de gebruiker nu ook op kleine displays toegang tot het web. Er zijn echter nog maar weinig zaktelefoons op de markt waarmee je kunt websurfen. Wordt het een hausse of een flop?

Ulrike Pfalzgraf, Pascal Gerrits

 

De Ericsson Mobile  Companion 218  was het eerste  mobiele WAP- apparaat van het  bedrijf in Nederland.

  Marktonderzoekers zijn het er in elk geval over eens: onderweg informatie vanaf internet opvragen, mobiel deelnemen aan e-commerce en via remote access Office-applicaties in het bedrijfsnetwerk benutten met een terminal ter grootte van een pakje sigaretten, zou wel eens de basis kunnen zijn voor de volgende hausse op het gebied van mobiele telefonie. Het marktonderzoeksbedrijf Allied Business Intelligence uit New York voorspelt dat er tot het jaar 2005 zo’n 600 miljoen WAP-zaktelefoons over de toonbank zullen gaan. Het wereldwijde marktaandeel van twaalf procent dat voor het volgend jaar voor WAP-zaktelefoons wordt verwacht, zal volgens hen binnen vijf jaar tot 33 procent stijgen.

Op het moment vertalen spottende lieden WAP nog altijd met ‘Where are the phones?’. De meeste webphones zijn tot dusver nog maar net officieel aangekondigd of liggen, veel later dan gepland, pas nu op de schappen. Verder zijn er heel wat fabrikanten die tot nu toe alleen nog maar hebben verklaard een WAP-zaktelefoon op de markt te willen gaan brengen.

Ondanks dat groeit het aantal speciaal hiervoor geprepareerde websites gestaag. Dat roept natuurlijk de vraag op of de inzet van de hardwarefabrikanten op de middellange termijn groot genoeg is om een hausse te kunnen veroorzaken. Of zorgen leveringsproblemen er voor dat de nieuwelingen niet eens uit de startblokken komen?

naar top

Lonely at the top

Ondanks alle startproblemen kan iedereen die WAP als een oplossing voor zijn mobiele informatieproblemen, of als service-goudmijn beschouwt, met twee van die apparaten al een praktijktest uitvoeren. Maar als we al die WAP-enthousiastelingen vragen of ze ook al in het bezit zijn van zo’n apparaat, luidt het antwoord steevast: “er is niet aan te komen.”

Nokia levert sinds kort in hele kleine aantallen de op de CeBIT 1999 voorgestelde WAP-zaktelefoon 7110, maar heeft op dit moment last van leveringsproblemen. Als je geluk hebt, kun je dit apparaatje bij een KPN Primafoon-winkel voor 698 gulden inclusief BTW en een Hi-GSM-abonnement aantreffen.

Een internet-telefoon kan Ericsson op dit moment weliswaar nog niet leveren, maar het bedrijf biedt wel de handheld MC218 met een ingebouwde WAP-browser aan. In april van dit jaar hoopt Ericsson met de R320s de eerste internet-zaktelefoons op de markt te brengen. Het is de bedoeling dat de duidelijk rijker uitgeruste R380s in de zomer van 2000 volgen. Volgens een woordvoerster zal deze mobiele telefoon met een uitklapbaar afleesscherm zijn uitgerust.

Ook Motorola gunt zich met WAP niet veel tijd meer: P 7389 heet het product en het ligt op dit moment al klaar om verscheept te worden. Volgens Frank Basters van Motorola wordt met het leveren tot eind maart of begin april gewacht, omdat er op dit moment nog niet voldoende diensten voor het apparaat beschikbaar zijn. Afgezien van de browser heeft de P 7389 dezelfde constructie als de in oktober 1999 op de markt gekomen Tri-Band-zaktelefoon Timeport L 7089, die ook gebruik maakt van de in Amerika gehanteerde 1900-MHz-frequentie. Het multifunctionele mobieltje zal waarschijnlijk voor zo’n 1099 gulden exclusief BTW en abonnement in de winkels komen te liggen.

naar top

Medio 2000 volgt de meute

Pas vanaf medio dit jaar is Philips zo ver. Op de CeBIT werd de Xenium met internet-functionaliteit geïntroduceerd, een high-end product dat later gevolgd moet worden door een goedkoper model. Ook bij Panasonic-importeur HaagTechno kan men nog weinig zeggen over de introductie van WAP-producten van die firma, maar waarschijnlijk zullen de WAP’s van Panasonic niet voor het najaar verschijnen.

Volgens Ben Gal van Alcatel heeft het bedrijf in Nederland nog compabiliteitsproblemen met gateways. Er zijn twee gateways verkrijgbaar: één van Nokia en één van Wired Planet. Het probleem is dat de al werkende WAP-mobieltjes van Alcatel alleen compatibel zijn met de gateway van Wired Planet, terwijl in Nederland (in tegenstelling tot het buitenland) alle operators met gateways van Nokia werken. Op dit moment wordt hard gewerkt om de WAP-apparaten voor beide gateways compatibel te maken. Wanneer dat zover is, is nu nog moeilijk te zeggen. Gal geeft echter wel aan dat Alcatel zich, in tegenstelling tot Nokia en Ericsson, niet alleen gaat richten op het high-end segment van de markt. Eerst wordt namelijk een goedkoper model geïntroduceerd. Verder verwacht Gal dat tegen het einde van het jaar alle mobiele telefoons, in elk geval die van Alcatel, maar waarschijnlijk ook die van de meeste andere aanbieders, WAP zullen ondersteunen.

De allrounder op het gebied van telecommunicatie zet zijn geld overigens niet alleen in op het op de markt brengen van WAP-telefoons, maar is ook op andere gebieden van de WAP-markt actief. Zo heeft Alcatel de HomeTop-software ontwikkeld, een multi-terminal platform voor het ontwikkelen en beheren van internet-portals. Hewlett-Packard heeft inmiddels toegezegd de Alcatel-software te gaan distribueren. Andere strategische allianties op WAP-gebied van het bedrijf betreffen bijvoorbeeld de samenwerking met het Franse persbureau Agence France-Presse, waarbij informatiediensten aan mobiele apparaten als telefoons en PDA’s kunnen worden geleverd. Van strategisch belang is ook de coöperatie van Alcatel met Webraska. Samen met dit bedrijf werd op het GSM World Congres 2000 in Cannes een toepassing gedemonstreerd, die aangaf hoe mobiele telefoongebruikers in de toekomst via hun mobiele telefoon kunnen zien waar ze zich bevinden en welke faciliteiten (bioscopen, restaurants) er in de buurt zijn. De meeste van deze samenwerkingsverbanden bevinden zich echter nog in de testfase.

Bij Siemens worden de eerste WAP-producten overigens in maart of april verwacht. Fabrikanten als Benefon en Sagem, die eveneens in de loop van dit jaar webphones willen aanbieden, zijn buitenbeentjes tussen de Midden-Europese fabrikanten van WAP-zaktelefoons. Jukka Nieminen, productmarketing-directeur bij Benefon wil niet verder gaan dan te beloven dat hun model compatibel zal zijn met de op dit moment geldende versie 1.1 van de WAP-standaard.

naar top

Nu wachten en later kopen?

 

De al enige tijd  (en maar moeilijk) verkrijgbare Nokia  7110 met een verbinding naar  wap.scoot.nl.

Wie met de internetzaktelefoon websites net zo snel als op de desktop denkt te kunnen oproepen, zal ondanks de WAP-technologie nog wat geduld moeten uitoefenen. De gegevens worden door de netwerken van de mobiele telefonie-exploitanten op het moment met 9,6 kilobit per seconde overgedragen. Dit is in veel mobiele werksituaties, bijvoorbeeld tussen twee afspraken in, natuurlijk lastig en ineffeciënt en het laat de verbindingskosten hoog oplopen. Op zijn vroegst komt hier pas in de tweede helft van dit jaar verandering in.

Terwijl de meeste hardwarefabrikanten met geen woord reppen over concrete producten die nieuwere en snellere draadloze technologieën ondersteunen, wordt het GSM-alternatief GPRS (General Packet Radio Service) bij netexploitanten al getest. Met deze techniek kunnen bij het mobiel communiceren snelheden van zo’n 115 kilobit per seconde worden behaald.

KPN test deze techniek in samenwerking met IBM en Ericsson, dat hiervoor de GPRS-infrastructuur levert. De IBM Global Services-medewerkers krijgen in de proef met hun GPRS-terminal toegang tot het internet en kunnen gebruik maken van het IBM-intranet, met onder meer e-mail en een elektronische agenda. KPN Mobiel verwacht uiterlijk tegen het einde van dit jaar met GPRS-dienstverlening voor de consumentenmarkt te kunnen starten.

Libertel heeft in samenwerking met`moederbedrijf Vodafone/Airtouch inmiddels een succesvolle proef met GPRS afgerond. Bij die proef werden onder andere functies als e-mail, chatten en webbrowsen getest.

GPRS biedt naast zijn snelheid het voordeel dat je alleen hoeft te betalen voor daadwerkelijk overgedragen datapakketten en niet voor de totale verbindingstijd, zoals bij het huidige GSM-netwerk het geval is. Met een GPRS-WAP-zaktelefoon zou je dus zonder al te hoge kosten continu online kunnen blijven, bijvoorbeeld om in realtime relevante beurskoersen in de gaten te houden.

Verwacht wordt dat de eerste GPRS-telefoons halverwege 2000 in ons land worden geïntroduceerd. Welke netwerkexploitant als eerste zijn GPRS-netwerk voor de consument op orde heeft, is nog onduidelijk. KPN en Libertel hebben nadrukkelijk aangekondigd bezig te zijn met testen en zullen dus waarschijnlijk als eerste de techniek in hun netwerken geïntegreerd hebben, maar ook Dutchtone en Telfort willen voor het einde van 2000 GPRS kunnen aanbieden.

Voor de nog verder liggende toekomst wordt echter meer verwacht van technieken als EDGE (Enhanced Data Rates for GSM Evolution, 384 kilobit per seconde) en UMTS (Universal Mobile Telecommunications System), waarvoor zoals het er nu uitziet in de zomer van dit jaar door het ministerie van Verkeer en Waterstaat de licenties worden geveild. Voor deze ongeveer een half miljard kostende licenties mogen ook buitenlandse partijen zich inschrijven. In ieder geval heeft VersaTel Telecom hier al interesse voor getoond en bekend gemaakt waarschijnlijk met medewerking van andere mobiele operators UMTS-activiteiten te willen ontplooien.

naar top

Alternatieve short messages

Als je gebruikmaakt van WAP-services, haal je op het moment vooral korte teksten op je display. Weerberichten, aandelenkoersen, voetbaluitslagen, enzovoort kunnen ook via een kort bericht in SMS-formaat (Short Messaging Services) worden opgevraagd. Analisten van IDC vermoeden zelfs dat de steeds populairder wordende SMS-berichten de opmars van de WAP-technologie op de korte tot middellange termijn mogelijk nog kunnen vertragen.

Een WAP-server  vertaalt HTML-pagina’s  en maakt ze geschikt  voor mobiele apparaten.  (bron: Nokia).

Voor SMS-berichten heb je bovendien geen nieuwe zaktelefoon nodig: de meeste telefoons beheersen het al. Eigenaars van nieuwere mobiele telefoons kunnen daardoor in de verleiding komen de eerste stroom WAP-zaktelefoons te negeren en op terminals te wachten die GPRS-compatibel zijn. Deze nieuwe draadloze technologie behoort (na analoge netwerken en digitale GSM-techniek) tot de derde generatie van mobiele telefonie.

Velen geloven echter niet dat SMS op de lange termijn nadelig kan zijn voor WAP. Het grote verschil is dat WAp een pull-technologie is en SMS een push -techniek: Dennis Cowles, managing director van Materna Benelux, noemt SMS zelfs een “poor man’s WAP”. De mogelijkheden ervan zijn veel beperkter en algemener. Beurskoersen zijn vandaag de dag al bijna in real-time te verkrijgen, berichten van nieuwsagentschappen nog niet, omdat weinig persberichten in de voor SMS maximale lengte van 160 tekens verwoord kunnen worden. Beknoptheid is dus een van de nadelen van SMS-berichten ten opzichte van WAP. WAP kun je bijvoorbeeld met de voorpagina van een krant vergelijken, waarbij het klikken op de koppen je verder leidt naar de rest van het artikel. Ook bij het versturen en ontvangen van e-mail via de zaktelefoon kan SMS niet aan WAP tippen: de internetstandaard schrijft hiervoor geen beperking voor. Wij twijfelen echter of langere teksten op de zaktelefoon nog makkelijk te lezen zijn.

naar top

Alles bij elkaar opgeteld

WAP-verbindingen worden tot op de seconde nauwkeurig afgerekend. E-mails en informatie-downloads via internet kunnen daarom, als het datavolume gering is, absoluut goedkoper zijn dan short messages. Zelfs als een e-mail duidelijk meer dan 160 tekens (de maximale SMS-lengte) omvat. Bij KPN betaal je voor het verzenden van SMS-berichten tussen twee mobiele telefoons op dit moment 59 cent inclusief BTW per verzonden bericht.

Ook de GSM-tijd die verstrijkt tot de internetverbinding op de zaktelefoon tot stand is gekomen, wordt bij de WAP-kosten opgeteld. Bovendien kunnen het grotere aanbod en de relatieve keuzevrijheid ten opzichte van het van tevoren vastgelegde abonnement via SMS ervoor zorgen, dat er langer wordt gesurft dan de mobiele-telefoonrekening goed doet. Dit nadeel wordt met de komst van GPRS echter weggenomen; hierbij wordt immers afgerekend op basis van ontvangen of verstuurde bytes aan data. Studies over hoe het betalingssysteem er in de praktijk precies uit gaat zien, worden op dit moment door de exploitanten uitgewerkt.

Erik van Laar van Dutchtone stipt in deze context echter een ander aandachtspunt aan. Het is vooralsnog onduidelijk hoe het betalingssysteem van WAP-diensten eruit zal gaan zien. Betaalt de klant straks voor de mobiele content aan de mobiele netwerkexploitant of aan de contentprovider? Hierover is op dit moment nog geen eenduidig antwoord op te geven, dus wordt het probleem in de studies meegenomen.

naar top

Via portalsites het web op

Net als op de desktop moet de websurfer ook op zijn zaktelefoon een webadres invoeren om op het internet te komen. Gebruikers van de mobiele telefoon kunnen echter ook zonder die typhandelingen op het web komen als ze portalsites gebruiken. In Nederland zijn een aantal portalsites in gebruik. Mogelijkheden die vooral zakelijke gebruikers verwachten, zoals interactief surfen met online boekingen, reserveringen, banking, toegang tot intranets via webservers, enzovoort, worden door portalsites tot dusver echter nauwelijks aangeboden.

Het aantal Nederlandse portalsites die op dit moment in gebruik zijn, is gering. De meest bekende is op dit moment de m-info site van KPN Telecom. De dienst berekend kosten voor de tijd dat er contact is en informatieleveranciers kunnen daar bovenop maximaal fl. 2,50 per dag of per opgevraagde dienst rekenen. M-info biedt drie soorten informatie: algemeen (nieuws en beurs- en reisinformatie), persoonlijk (email, agenda en adresboek) en zakelijk (bedrijfstoepassingen). Zo kan sinds kort via de m-info-dienst de virtuele winkel van Newtac.com, met tienduizenden soft- en hardwareproducten, worden bezocht.

De WAP-portal van Planet Internet heet mmm.planet.nl, terwijl je via mmm.wappen.nl naar andere WAP-sites gelinkt kunt worden. Via mmm.wapped.nl kun je onder andere surfen naar de mobiele website van de Rabobank voor online koersinformatie en tips.

Boekenverkoper Bruna heeft zijn eigen mobiele internetsite op mmm.bruna.nl, terwijl je prijzen kunt vergelijken via www.deprijs.nl/wap/deprijs.cfm . Na een zoekopdracht wordt aangegeven waar het gezochte product, voor welke prijs te verkrijgen is. Via je mobieltje online je agenda beheren kan via mobiel.online.agenda, terwijl je met wap.musical.nl alles te weten kunt komen over musicals in Nederland. Ten slotte vind je via wap.aangeboden.nl de laatste aanbiedingen van particulieren en bedrijven.

naar top

With a little (professional) help

Bij WAP-pagina’s, die niet verbonden zijn met portals, is de situatie wat onoverzichtelijk. Daarom is het aan te raden gebruik te maken van bijvoorbeeld een zoekmachine als wap.scoot.nl of www.wapaw.com om geschikte WAP-pagina’s te vinden.

Een Duitse oplossing is die van WAP Communications uit Munchen. De pagina’s worden volgens het voorbeeld van de HTML-zoekmachine Apollo 7 onderworpen aan een structuuranalyse die ook de interactieve content herkent, alsmede Call Links, waarbij het aanklikken van een nummer automatisch de voice-verbinding tot gevolg heeft. De zoekdienst moet door reclame gefinancierd worden en is voor aanbieders en gebruikers gratis. In totaal loopt het project onder ‘strategisch investment’, aldus Manfred Hinrainer van het ontwikkelingsteam. Een magazine in print-, HTML- en WML-versie moet de service binnenkort aanvullen. De bedenkers zijn ‘totaal verbluft’ over de respons: “Het databestand omvat meer dan 800 pagina’s. Mediabedrijven zijn sterk vertegenwoordigd en velen werken met calls.”

naar top

WAP op grote schaal?

Op de lange termijn komt het potentiaal van WAP (onafhankelijk van de vraag of hierbij sprake is van GSM of GPRS) duidelijk boven dat van e-commerce-applicaties uit. Op het moment kan de aankoop van een WAP-zaktelefoon nog worden vergeleken met het reserveren van kaartjes voor een voetbalfinale, terwijl nog niet bekend is welke teams er zullen spelen. Als je verkeerde investeringen wilt vermijden, of de voorkeur geeft aan ‘just-in-time’-mamagement, kun je misschien maar beter een aantal voorrondes afwachten.

naar top

WAP-Wireless Application Protocol

WAP-Techniek Achtergrond

Honey, I shrunk the website

WAP, het ‘hype-woord’ van het jaar, staat voor Wireless Application Protocol, een halverwege 1999 aangenomen standaard die het mogelijk maakt gewone internetsites in een voor kleine displays geschikt formaat om te zetten. Webprogrammeurs schrijven de desbetreffende sites in de Wireless Markup Language (WML), een gewijzigde vorm van HTML. Alleen zaktelefoons, organizers en handhelds waarop een zogenaamde microbrowser is geïnstalleerd, kunnen WML-sites oproepen. Met speciale ontwikkeltools kunnen inmiddels zelfs graphics en afbeeldingen WAP-compatibel worden gemaakt.

Net als elke andere standaard wordt ook WAP al weer in twijfel getrokken: zo moet er in de richting van HTML worden verder ontwikkeld om bestaande websites gemakkelijker, lees: zonder omslachtig herschrijven, te kunnen overnemen. Bovendien accepteren niet alle hardwarefabrikanten het protocol. Sommigen leveren mobiele eindapparaten met een eigen microbrowser die geen WAP ondersteunt. Microsoft bijvoorbeeld maakt gebruik van zo’n browser, of werkt er nog aan. Overigens is Microsoft sinds kort eigenaar van een bedrijf dat software voor het converteren van HTML-sites ontwikkelt. WAP wordt door de nieuwe dochter STNC Ltd. niet voor honderd procent ondersteund.

naar top