Instappen
en wegwezen
 De prijzen van notebooks dalen nog altijd, terwijl de gemiddelde uitrusting steeds completer wordt. Veel instappers zijn de pubertijd ontgroeid en mogen zich ondertussen volwassen noemen. We hebben een greep uit de markt genomen en een aantal instapmodellen van populaire merken aan de tand gevoeld.
Harro Tillema
Notebooks waren in het verleden voor privé-gebruik, ongeacht grootte en uitrusting, voor de normale beurs onbetaalbaar en enkel voor kapitaalkrachtigen weggelegd. Nu de prijsdrempel voor een instapmodel vaak al zakt tot onder de 4000 gulden, is voor degenen met een krappere beurs en voor menig kleinbedrijf de tijd aangebroken om een dergelijke aanschaf te overwegen. Het toenemende aanbod van verschillende merken wijst er duidelijk op dat notebooks een steeds populairder item worden.
Componentkeuze
Om een bepaalde configuratie samen te stellen en deze voor een gunstige
prijs aan te bieden besparen veel fabrikanten op processor, beeldscherm of werkgeheugen. Terwijl de meeste fabrikanten de notebooks aanbieden met een TFT-scherm, zijn er nog enkelen die een DSTN- of een hierop gebaseerd HPA-display toepassen. Als basis wordt 32 MB werkgeheugen aangeboden. Enkele merken bieden zelfs 64 MB als standaard. Houdt hier rekening mee als je Windows 2000 of opslagintensieve toepassingen wilt draaien, anders zul je nog een slordige 300 gulden voor extra geheugen moeten ophoesten.
Een werkelijke kostenbesparing bij een notebook ligt bij de gebruikte processor. Om de prijs gunstig te houden worden in notebooks vaak minder krachtige processors gebruikt, zeker in vergelijking met desktop-PC’s en af en toe worden zelfs desktopprocessors in de notebook gestoken; deze verbruiken echter meer stroom, behoeven een betere koeling en zullen door toepassing van een extra ventilator meer geluidsniveau produceren dan de duurdere mobiele varianten.
naar top
... heeft ook gevolgen
Een onoverkomelijk aspect is toch wel de accuwerktijd. Een desktopprocessor verbruikt namelijk meer stroom, wat zich uit in een kortere accuwerktijd bij mobiel gebruik. Wie geen compromis wil sluiten moet er dus op letten dat de notebook met een mobiele Celeronprocessor is uitgerust. Deze biedt meer rekenkracht bij een gering stroomverbruik voor een gunstige prijs.
naar top
Geringe verschillen
Behalve de processor is ook het scherm een bepalende factor. De instapmodellen onderscheiden zich van de high-end notebooks door hun kleiner formaat scherm. Bij het gros wordt een 12.1-inch TFT-scherm gebruikt, terwijl bij sommige modellen zelfs een 14.1-inchvariant wordt toegepast. De kwaliteit van de grafische chip bij deze instapmodellen was wel een verassing. Deze is gelijk aan de grafische chip die in duurdere modellen wordt toegepast, zij het met minder grafisch geheugen. In relatie met een schermgrootte van 12.1 inch is een grootte van 2 MB ruim voldoende. Wie voor hetzelfde geld een notebook met 4 MB grafisch geheugen kan krijgen moet deze kans zeker niet laten liggen.
Op de VGA-aansluiting kan je zowel een monitor als een projector aansluiten, terwijl je een televisie-uitgang en een
video-in- en uitgang veelal niet aantreft.
naar top
De helft heeft een modem
Waren de 56k-modems voorheen aan duurdere modellen voorbehouden, in de test zijn 6 van de 11 kandidaten hier wel mee uitgerust. Notebooks die deze aansluiting niet hebben, moeten hiervoor een beroep doen op een vrij
PC-Cardslot, wat een financiële aderlating van zo’n 400 gulden inhoudt. Verder zijn deze notebooks tegenwoordig allemaal uitgerust met een CD-romspeler en een diskdrive, al blijft er financieel gezien niet veel ruimte over voor een modulaire opbouw. Terwijl dit in de hogere prijsklassen vaak wel mogelijk is, moet men zich in dit marktsegment behelpen met de keuze van de fabrikant.
naar top
Conclusie: verstandig aankopen
Nog nooit waren notebooks zo voordelig als nu. Wie voor zo’n 4000 gulden een notebook wil kopen, moet van tevoren goed analyseren welke eisen er aan de notebook gesteld worden, zodat de beperkingen het gebruik niet belemmeren en prestaties van de aangeschafte notebook tot zijn recht komen.
Ondanks de rijke uitrusting en functionaliteit, zijn deze ‘underdogs’ niet voor alle toepassingen even geschikt. Het kan kritisch worden bij multimedia, internettoegang en opslagintensieve grafische toepassingen. Bij tekst en calculatie is de beelddiagonaal vaak een beperkende factor.
Als je de juiste afweging tussen uitrusting en performance weet te maken, dan zul je lang plezier beleven aan deze aanschaf.
Op de volgende pagina’s volgt een korte bespreking van de geteste modellen, met de meetresultaten en features samengevat in een tabel. naar
top
 Bij het uitpakken en opstellen van alle notebooks voor de test kregen we even een déjà vu-gevoel. We hadden de notebook van Packard Bell namelijk eerder ontvangen dan die van NEC. De verschillen zijn werkelijk minimaal en enkel in configuratie en leveringsomvang terug te vinden. Dit is logisch: beide merken worden in dezelfde fabriek vervaardigd. De NEC is bedoeld voor de zakelijke markt, terwijl de Packard Bell zich meer op het privé-gebruik richt. Dit is met name te merken aan het grote aanbod van meegeleverde software bij de 4012C.
In dichtgeklapte uitvoering valt de overmaatse klep direct op. Dit is ook wel nodig om het grote 14.1 Inch TFT-scherm te verpakken. Van alle schermen hebben deze het mooiste beeld — Grijs is echt grijs, ze hebben een heldere kleurweergave en hoge lichtopbrengst.
Aan de binnenzijde zijn behalve de power-switch en het stevige toetsenbord met duidelijk drukpunt, een tweetal toetsen te vinden:
 een mail- en een internet-sneltoets. Bij het indrukken hiervan toont het display in de rechter bovenhoek de gemaakte keuze en start de bijbehorende applicatie op. Om deze toetsen nuttig te maken is er standaard een interne modem ingebouwd - stekkertje inpluggen en met een simpele toetsindruk het web op. De behuizing is stevig en voorzien van twee uitklapbare pootjes om de achterzijde omhoog te drukken. Op de accu na is dit geen modulair opgebouwd notebook.
Qua performance ontlopen de twee elkaar niet veel. De ene is voorzien van een 400 MHz
Celeron-, de ander van een 400 MHz Pentium II-processor. De harddiskruimte is bij de NEC iets ruimer dan bij de 4012C, terwijl de accucapaciteit gelijk is.
naar top
 Deze notebook onderscheidt zich door zijn robuuste uiterlijk, zijn grote gripvlak op de deksel en de frisse blauwe toetsjes als accentuering. Als een van de weinige bezit hij bovendien besturingstoetsjes voor de cd-speler. De binnenzijde en het toetsenbord hebben een zelfde kleur, wat hem een robuuste en massieve uitstraling meegeeft. Het toetsenbord heeft een duidelijk drukpunt, maar heeft een enigszins afwijkende layout wat betreft de toetsbezetting en de opdruk ervan.
Bij de eerste inschakeling verbaasden we ons over de kleurverdeling van het HPA-kleurenscherm. De laatste jaren is de kwaliteit van LC-schermen stap voor stap verbeterd en staat nu (gemiddeld) op een hoog niveau. Bij de HP was het even schrikken. Van egale kleurverdeling is nauwelijks sprake en het geheel heeft meer weg van een aquarel. Aan de randen en in de hoeken verkleurt het scherm sterk en oogt vlekkerig. Variatie van kijkhoek en contrast konden hieraan niets veranderen; het werd alleen maar blauwer. Navraag bij HP leerde ons dat de keuze voor dit scherm uit kostenoverweging is gemaakt. Indien de wens bestaat voor een 13.1 inch TFT-scherm, dan is deze notebook ook hiermee leverbaar.
Qua performance speelt deze notebook in de top van het testveld mee en bovendien is de XE2 voorzien van een interne modem. Dit zijn toch weer zaken die deze notebook aantrekkelijk maken.
naar top
 Op het eerste oog lijkt het een uit de kluiten gewassen draagbare CD-speler. In dichtgeklapte uitvoering is met een viertal toetsjes de CD-speler te bedienen. Aan de voorzijde zijn bovendien een hoofdtelefoon- en microfoonaansluiting, een line-ingang en een volumeregelaar te vinden. Het enige wat eigenlijk nog ontbreekt is een draagriem om dit muziekstation mee te dragen.
Als je geen gebruik wilt maken van een hoofdtelefoon, staan er twee luidsprekertjes tot je beschikking.
Het robuuste uiterlijk en stevige behuizing is vergelijkbaar met de Hewlett
Packard, evenals de kleur van de behuizing en het toetsenbord.
De layout van dit - overigens goede - toetsenbord is enigszins afwijkend. Even wennen is de plaatsing van de page-up en page-down toetsen (die zitten namelijk naast- in plaats van onder elkaar). Het notebook heeft een complete uitrusting met onder andere een IRDA-poort en interne modem, wat bij een instapmodel toch wel uniek is te noemen.
naar top
De afgevaardigde van Topline mag zich gelukkig prijzen met het goede display. De kwaliteit hiervan bevindt zich in de bovenste regionen van het testveld, op korte afstand van NEC en Packard Bell. Vooral het neutrale kleurgedrag is een punt van vermelding waard. Qua kijkhoek en helderheid scoort hij desondanks net boven gemiddeld.
Qua uitrusting is deze notebook vrij Spartaans uitgevoerd. Hoewel legio notebooks pronken met een interne modem en waarbij een IRDA-poort standaard aanwezig is, moet de Topline het zonder stellen. Alle aansluitingen, behalve PS/2, zijn achter een keurig klepje weggewerkt. De kast is stevig uitgevoerd en heeft een chique kleurtje meegekregen. Het touchpad is groter dan gemiddeld en de bediening ervan is nauwkeurig. De accucapaciteit laat enigszins te wensen over. Met ruim een uur (bij batterymark 2.0) is de puf er echt uit. Dit had wel iets beter gemogen. Deze fabrikant is echter wel de enige die wijst op de display-garantie, wanneer er 10 pixels zwart of 12 rode, groene of blauwe pixels blijven oplichten.
naar top
 Van Mediamotion hebben we het instapmodel van de 9800-serie ter test aangeboden gekregen. Deze modellen zijn alle in hetzelfde jasje gestoken; grijs met een fris, licht, maar niet erg solide aanvoelend toetsenbord. Het verschil zit dus onder het stevige schilletje. In de 9812 is een AMD K6-2 processor gestoken om het systeem draaiende te houden. Qua performance moet hij er echter stevig aan trekken om de concurentie van Intel bij te kunnen houden.
Het scherm is kleiner dan zijn seriegenoot, de 9813, die we in PC Mobiel 7/99 hebben getest. Het beeld is gemiddeld goed, maar niet overdreven helder en neigt iets naar het blauw. Dit is echter niets om je zorgen over te maken. Qua uitrusting is het ruim voldoende. Het enige wat ontbreekt is een ingebouwde modem. Dit laatste is maar bij weinig notebooks - zelfs in een hogere prijsklasse - aanwezig en het ontbreken hiervan is zeker geen schande.
naar top
 Zoals de ongeopende doos al deed vermoeden, konden we enige overeenkomsten met de Impaq 9812 verwachten. Zou het een vergeten familielid uit het verre oosten kunnen zijn? Na het uitpakken en een snelle vergelijking van specificaties en kastopbouw mogen we dit vermoeden wel bevestigen. Afgezien van de kleur en afwerking zijn er duidelijk familietrekjes te bespeuren. Het beeldscherm, toetsenbord (overigens zonder eurosymbool) en uitrusting zijn van identiek niveau. Na het omdraaien van beide notebooks tonen ze hun ware afkomst: Multimedia Portable Computer, model 980, Made in Taiwan.
Bij het aanzetten werden we opgeschrikt door het geluid van droge lagertjes van de ventilator. Deze maakte zo’n oorverdovend lawaai, dat we het ergste vreesden. Het is mogelijk dat dit een exemplarische afwijking is, feit is wel dat het lawaai tijdens verloop van testen afnam - inloopperikelen?
Qua performance zijn er echter wel verschillen; dit wordt beslist door de door CTX toegepaste hardwareconfiguratie. Over smaak valt te twisten, maar bij deze notebook niet alleen wat betreft de kleur.
naar top
 In de zakenwereld is Siemens een maatstaf voor kwaliteit en betrouwbaarheid. Om deze maatstaf aan de gewone man te kunnen aanbieden brengt Siemens de Scenic Mobile 360.
Kenmerkend voor de Scenic notebooks is toch wel de mintgroene kleur van de behuizing. Ook is het model van de behuizing ten opzichte van zijn voorgangers nauwelijks veranderd. De op dit moment geleverde basisuitrusting is echter wel veranderd ten opzichte van het geteste model, de ietwat gedateerde Celeron-300 processor is reeds vervangen door een 333 MHz exemplaar en het werkgeheugen is opgewaardeerd tot 64 MB. De grafische zijde van Silicon Motion kan met zijn 2 MB geheugen niet echt als opwindend worden betiteld, maar in combinatie met het 12.1-inch TFT-scherm hebben we daar niet veel op aan te merken. De Scenic overtuigde ons op zijn beurt met krachtige kleuren en een prima contrast.
In de behuizing zorgt een kwalitatieve hoogwaardige uitrusting van diskdrive, CD-romspeler, type III PC-Cardslot en een 56k-modem voor een rechtvaardige prijs van iets meer dan 4000 gulden.
naar top
 De in het toetsenbord geïntegreerde mousepoint en de twee onder elkaar geplaatste muisknoppen zijn de typische kenmerken van de Satellite 2060CDS en zijn voorlopers. Bovendien zijn de interne componenten als de 24-speed
CD-romspeler, 3.5-inch diskdrive en de interne V.90 modem wederom zeer compact gehuisvest.
De grootte van de harddisk, videogeheugen en werkgeheugen onderstrepen de in deze klasse gebruikelijke waarden. Dit geldt ook voor het 12.1-inch
DSTN-beeldscherm. Met randen van zo’n 3 centimeter lijkt het beeldscherm zelfs nog kleiner. Diegenen die geen beroep doen op zware grafische toepassingen, zullen ook met dit beeldscherm tevreden zijn. Over de geluidskwaliteit bestaat geen twijfel; hier past Toshiba haar Bass-Enhanced-Sound-System toe. Het toetsenbord voelt stevig aan en is licht van bediening. Zoals bij meer merken zijn hier vier sneltoetsen gesitueerd voor een snelle start van applicaties.
De toegepaste AMD-K6-2 processor met 3D-Now! technologie is geen echte verrassing. Deze processor kan met zijn Winstone-waarde van 8.5 beslist niet met de Intel concurrentie meelopen, maar voor Toshiba is dit wel de mogelijkheid om een compleet notebook als instapmodel te leveren voor een concurrerende prijs.
naar top
Compaq Armada 1500c: Compact, comfortabel en zonder nukken
 Het blijft een raadsel waarom Compaq zijn Armada 1500c nog steeds met Windows 95 en niet met Windows 98 uitrust en waarom bij deze notebook geen infraroodpoort wordt gemonteerd.
Buiten het verouderde bedrijfssysteem steken er in het mooie kastje kwalitatief hoogwaardige componenten, die samen een positieve indruk achterlaten. In het flexibele Dual-Bay-slot kan je een tweede accu of een diskdrive steken. Deze zijn hot swappable en je hoeft het systeem dus niet te rebooten.
Net als bij de meeste Compaq notebooks biedt de Armada ook vier sneltoetsen die door de gebruiker zijn te definiëren - één druk op de knop en de voorgeprogrammeerde applicatie start. Het is echter verbazend dat het 12.1-inch DSTN-beeldscherm een meer dan goede beeldkwaliteit produceert. Ook de accucapaciteit belooft niets dan lof: de combinatie met twee accu’s laat het notebook tot zo’n 5 uur achtereen werken. Het ontbrekende standby-mechanisme bij gesloten klep drukt weer een negatieve stempel op het
powermanagement.
naar top
 Kort voor het verstrijken van de deadline konden vertegenwoordigers van Dell ons nog verblijden met het instapmodel van de Inspiron serie. Deze onverwachte primeur hebben we direct op de testbank geplaatst om een indruk te krijgen over de prestaties. De uiteindelijke instapconfiguratie was nog niet voorhanden. Het model zal gelijk zijn aan het geteste model maar dan met een 433MHz
Celeronprocessor, 4.8GB harddisk, 32 MB werkgeheugen en een 24 speed
CD-romspeler.
In dichtgeklapte uitvoering vallen de speelse rondingen direct op. De canvasachtige structuur op de klep heeft een antislipwerking, zodat de notebook niet snel uit de vingers glipt. Bovendien kunnen we de modulaire opbouw toejuichen. De accu, diskdrive en CD-speler zijn willekeurig in te steken en zelfs een dubbele accu behoort tot de mogelijkheden. Omdat deze notebook als desktopvervanger is ontworpen, kan de accu worden uitgenomen en de combinatie diskdrive en CD-speler worden gemaakt. Het 14.1-inch TFT-scherm is van uitmuntende kwaliteit en kan zich meten aan die van NEC en Packard Bell.
De kleur van de binnenzijde is bij dit model blauw. Gaat dit je nu te ver, dan is er ook een grijze uitvoering leverbaar. Je moet overigens even verder kijken om de grote verrassing te ontdekken. Mensen die niet graag met een touchpad werken kunnen ook kiezen voor de ingebouwde track-point - die in meerdere kleuren wordt meegeleverd voor de ‘persoonlijke touch’.
naar top
Test Notebooks
Onderstaand de overzichtstabel als scan, klik erop om hem te
openen.
 1 Telefoonsnoer, rescuedisk en o.a. AND Route99, Magic
Artist, Caesar III en Egypt 1156 B.C.
2 Drivers, McAfee Antivirus, Route 66 Benelux
3 TV adapterkabel, FDD-kabel, dummy voor FDD-slot
4 Multipoortadapter ,PS/2 Y-adapter, nylon draagtas
5 Reserve accu, draagtas, 3 jaar garantie
6 DVD-romspeler, max 3 jaar on sitegarantie g.o: geen opgave fabrikant
Nvt: niet van toepassing * Getest model, zie tekst.
|
Index 1999 |
08-1999
| 07-1999
| 06-1999
| 05-1999
| 04-1999
| 03-1999
| 02-1999
| 01-1999
| Index
2000 
