U kijk naar een archiefpagina.
Klik op de link hieronder om de huidige site te bezoeken.
http://www.fnl.nl
Test Modulaire notebook
Begin pagina | Help
Index 1999 | 08-1999 | 07-1999 | 06-1999 | 05-1999 | 04-1999 | 03-1999 | 02-1999 | 01-1999 | Index 2000  
PC Mobiel nummer 07-1999 

Test Modulaire notebook

PCMobiel 071999
Naar begin
Nieuws en Trends
notebooknieuws
algemeen nieuws
Notebooks
Praktijk
Handhelds en PDA's
Tests
Software
Rubrieken
Overig
Leverancierslijst
Help

Veranderlijke notebooks

Bij mobiele computers moeten altijd compromissen worden gesloten — maar waarom steeds opnieuw dezelfde: presentatiemachine of schrijfmachine, een zuinige volhouder of een kleine bioscoop - met een modulaire opbouw van de notebook kun je dat allemáál.

Huub Delea / Siegfried Kröger

Fabrikanten en gebruikers van draagbare computers staan altijd voor hetzelfde probleem: ofwel het apparaat kan alles en kan lang werken, maar is duur en zwaar, danwel is het licht (maar ook niet goedkoop) en zijn de functies beperkt. Modulaire notebooks zitten tussen deze uitersten in, ieder op een ander punt van de schaal.

De variatiemogelijkheden worden vastgelegd door de basisconfiguratie, dus vooral door het aantal moduleschachten en wat je erin kunt schuiven. Maar moduleschachten zijn slechts één mogelijkheid om de notebook aan een ander gebruik en andere wensen aan te passen. De andere oplossing is een docking-eenheid als extern modulesysteem te gebruiken.

Ieder type notebook kan op zich modulair zijn opgebouwd. Of de notebooks met één ingebouwde drive (een harddisk) en verder met externe modules hierbij gerekend kunnen worden, is een kwestie van definitie.

Bij de notebooks met twee ingebouwde drives is een modulaire oplossing bijna onvermijdelijk, anders ben je verplicht de derde drive (CD-rom of diskettedrive) altijd los mee te nemen. Hier blijkt een zekere overlapping met de notebooks met één ingebouwde drive te bestaan, omdat de tweede drive vaak extern aangesloten kan worden.

De notebooks met drie drives (twee intern en één wisselbaar) bieden de grootste mate aan flexibiliteit en die wil je als gebruiker natuurlijk het liefste. Zo heb je de meeste variatie. Grotere bedrijven kunnen door grotere flexibiliteit eventueel met een kleiner aantal modellen toe, omdat er minder extra componenten aangeschaft hoeven te worden.

Daarmee kunne zij dan volstaan met één notebookmode, waardoor de service en het onderhoud gemakkelijker worden en zo de kosten beperkt blijven. Daar staat wél tegenover dat de instapkosten hoger zijn, omdat de constructie van een modulair notebook ingewikkelder is dan die van een all-in-one-apparaat.

De verschillende afmetingen van de losse componenten stellen grenzen aan een universele verwisselbaarheid. Een diskettedrive past op zich ook in een schacht voor een CD-romdrive, maar laat daarbij ruimte onbenut. Het gebruik van de ruimte is nog wat ongunstiger als je een 2,5-inch-harddisk in een wisselschacht voor een CD-rom schuift.

De apparaten met twee drives vormen een compromis, want als er maar één wisselschacht voorhanden is, heet het alternatief: extern aansluiten.
De losse uitbreidingseenheid die
onder de notebook geklikt kan worden.

In het geval van de Toshiba Tecra 8000 is de externe drivemodule dan ook behoorlijk fors uitgevallen, omdat alle intern inzetbare drives erin moeten passen. Andere fabrikanten zien af van een externe wisselbehuizing en geven de drive een rechtstreekse aansluiting met een eigen kabel. Dat ziet er optisch weliswaar niet zo elegant uit, maar het spaart wel ruimte en materiaal.

De apparaten met drie drives hebben meestal speciale schachten, waarvan de ene een CD-rom- of DVD-romdrive kan opnemen en de andere ontworpen is voor een diskette-, LS-120 of ZIP-drive, (die ongeveer even groot zijn). Deze notebooks kunnen meestal ook gebruikt worden als apparaat met twee drives, omdat in een van beide wisselschachten een tweede accu of een lege module wordt geplaatst.

Afgezien van het omruilen van een diskette- voor een ZIP-drive heeft het verwisselen hier functioneel eigenlijk niet zoveel nut: een LS-120-drive is ook in staat om diskettes te lezen, De DVD-drives kunnen ook CD-roms lezen.
Notebook met uitneembare modules.

De modulariteit maakt het vooral de fabrikant gemakkelijker om een koperspecifieke configuratie samen te stellen. Het modulaire systeem kan ook bij gebruik van meerdere apparaten kosten besparen. Fujitsu heeft een interessantere weg uitgestippeld: door een ‘losse onderbouw verandert de notebook met één drive via een simple handeling in een notebook met drie drives, of met een andere ondermodule in een notebook met twee drives. Dezelfde weg bewandelt ook IBM met de nieuwe ThinkPad 570 en Compaq met de Armada 3500.

Siemens biedt met de Scenic Mobile 750 qua uitrusting op dit moment de meeste variatie. Het Siemens-modulesysteem is zo variabel dat de voeding niet alleen extern, maar ook in de linker schacht kan worden gezet. Bij de Siemens 750 is nu zelfs het beeldscherm modulair uitgevoerd; nu een 13-inch, morgen een 14-inch en voor de presentatie in het hotel het 12-inch beeldscherm met afneembare achterkant voor gebruik op een overhead-projector.

Even een opmerking terzijde, die niet alleen modulaire notebooks betreft: de criteria van de fabrikanten om de aansluitpoorten wel of niet van een afdekking te voorzien, is volledig ondoorzichtig. Wat de een wil afschermen, stelt de ander aan omgevingsinvloeden bloot en omgekeerd. Omdat er niet één gemeenschappelijke aansluiting is die alle fabrikanten zouden willen beschermen is het mischien wel mogelijk om de hinderlijke kapjes, klepjes en deurtjes misschien maar meteen voorgoed weg te laten. Dat kan meteen mooi een kostenbesparing opleveren. Of is dat idee nou net een beetje te rigoreus?

naar top


Notebook Processor / MHz RAM BusinessWinstone 99
IBM ThinkPad 570 Intel Mobile Pentium II / 300 MHz 64 MB 12,8
Siemens Scenic Mobile 750 Intel Pentium II / 300 MHz 64 MB 14,6
Compaq Armada 3500 Intel Pentium Pro / 366 MHz 64 MB 14,6
Fujitsu Lifebook L460 Intel Mobile Pentium II / 333 MHz 96 MB 14,5
Toshiba Tecra 8000 Intel Mobile Pentium II / 366 MHz 64 MB 15,5
Gateway Solo 9150 XL Intel Mobile Pentium II / 366 MHz 64 MB 16,9
Dell Latitude CPiA366XT Intel Mobile Pentium II / 366 MHz 256 MB 22,3

naar top


Fujitsu Lifebook L460

Alles naar keuze

De Lifebook L460 heeft een groot scala aan configuratiemogelijkheden om hem aan te passen aan verschillende mobiliteitsbehoeften. Bij gebruik in een bedrijf kan de uitrusting van de apparaten ook een stuk worden teruggeschroefd.

Huub Delea /Siegfried Kröger

 
Fujitsu Lifebook L460
Product: Fujitsu Lifebook L460
Prijs incl. BTW met Mobile Dock: F 8771,-
Prijs incl. BTW met Mobile Bay: F 8219,-
Tel: 0346-598700
Internet: www.fujitsu.nl 
Technische gegevens
Processor/klok Intel Mobile Pentium II / 333 MHz
RAM (maximaal) 96 (160) MB
Harddisk 4 GB
Grafisch geheugen 2 MB
Display 13,3 inch TFT (1024x 768)
Afmetingen/gewicht 30,3 x 23,9 x 2,8 cm
gewicht(zonder docking-eenheid) 1,97 kg
Beoordeling
Uitrusting: Goed
Performance: Goed
Service: Goed
Test benchmarks
Test
Business Winstone 99 14,5
Business Disk Winmark 99 2.100
Business Graphics Winmark 99 49
BatteryMark 2.0 2:39

Hoewel het de meeste constructeurs tot dusver niet is gelukt een notebook te ontwikkelen dat tegelijkertijd klein en licht is en toch alle belangrijke componenten — met name de drives — omvat, komt Fujitsu nu met een apparaat dat bijna aan deze uiteenlopende eisen kan voldoen. De Lifebook L460 bestaat uit een plat basisapparaat waarbij twee uitbreidingseenheden verkrijgbaar zijn. Ten eerste de Mobile Dock, een onder de notebook te bevestigen module, die een CD-rom- of DVD- en een diskettedrive herbergt, ruimte heeft voor een tweede accu en een aantal extra interfaces biedt. Als tussenstap er is de Mobile Bay, die alleen de achterste helft van de onderkant van de notebook bezet en ruimte voor één drive en een tweede accu biedt. De Lifebook valt op door zijn licht zilvergrijze kleur met donkerblauw benedendeel. Ook het toetsenbord heeft twee kleuren. Afgezien van de wat smalle editknoppen aan de rechter kant biedt hij bijna dezelfde afmetingen en lay-out als een desktop. Het 13,3-inch beeldscherm is contrastrijk en helder. De achtergrondverlichting kan met behulp van een schuifregelaar helemaal aan de wens van de gebruiker worden aangepast. De benchmark-resultaten voor het grafische systeem zijn echter niet geweldig. In het basisapparaat zijn alle essentiële interfaces al aanwezig, bovendien is er een speciale aansluiting voor een diskettedrive die ook in de Mobile Bay te gebruiken is.
 Afhankelijk van het onderbouwtype kent de Lifebook telkens ander mogelijkheden.

Ons testexemplaar haalde met zijn 333 MHz Mobile Pentium II een Business Winstone 99 van 14,5. Gezien zijn geheugenuitrusting van 96 MB RAM is het hiermee niet bepaald een snelheidsduivel, maar toch een vlot werkapparaat. De ingebouwde schijf van 4 GB maakt een vlotte werkwijze mogelijk, wat door een Business Disk Winmark van 2.100 wordt gestaafd. De kleine luidsprekers produceren een behoorlijke geluidssterkte, maar een matige geluidskwaliteit. Hier komt ook geen verandering in tijdens de thuiswedstrijd op de docking-eenheid, omdat die geen extra (grotere) speakers heeft. Het basisapparaat weegt net geen twee kilo. In volledige uitrusting met Mobile Dock (zonder extra accu) weegt de Fujitsu Lifebook L460 nog steeds maar 3,2 kilo. In deze configuratie biedt hij dan drie PC Card-slots, een video-uitgang, een LAN-aansluiting en twee USB-poorten (de ene USB-poort in de basisbehuizing wordt door de Mobile Dock afgedekt).

De ontgrendeling van de accu is door een extra knop beveiligd. Je kunt hem eruit halen door de accu naar beneden toe eruit te trekken. De energievoorraad is voldoende om twee uur en veertig minuten met hoogste helderheid zonder netspanning te kunnen werken.

Conclusie: van de Fujitsu Lifebook L460 kunnen drie of vier notebookvarianten worden gemaakt. Zijn goede ergonomische eigenschappen maken er een bijzonder prettig werkapparaat van dat zich aan iedere situatie soeverein aanpast.

naar top


IBM ThinkPad 570

In de voetsporen van de voorganger

Ook de nieuwe IBM ThinkPad 570 kan nu gemakkelijk tot een volwaardig notebook worden uitgebreid. Bovendien kunnen vele accessoires van de voorganger verder worden benut.

Huub Delea / Siegfried Kröger
IBM ThinkPad 570
Product: IBM ThinkPad 570
Prijs incl. BTW: F 6961.-
UltraBase: F 379,-
DVD-ROM: F 861,-
ZIP 100: F 703,-
LS-120: F 613,-
Tel.: 020-5135151
Internet: www.pc.ibm.com/nl 
Technische gegevens
Processor/klok: Intel Mobile Pentium II/300 MHz
RAM (maximaal): 64 (192) MB
Harddisk: 4,3 GB
Grafisch geheugen: 2 MB
Display: 12,1 inch TFT (800 x 600)
Afmetingen/gewicht: 30 x 24 x 2,7 cm / 3,5 kg
Beoordeling:
Uitrusting: Goed
Performance: Voldoende
Service: Goed
Test benchmarks
Business Winstone 99 12,8
Business Disk Winmark 99 1.240
Business Graphics Winmark 99 65,5
BatteryMark 2.0 1:32

De IBM ThinkPad 570 volgt een zelfde soort strategie als door de HP Sojourn ooit werd uitgestippeld en door de Fujitsu Lifebook L460 nog steeds in praktijk wordt gebracht. Ook de ThinkPad 570 is een plat, licht notebook zonder verwisselbare mediadrives. Er wordt standaard alleen maar één diskettedrive bijgeleverd, die op een speciale connector wordt aangesloten. Hij past samen met een tweede drive (DVD, CD-rom, LS-120, ZIP of tweede harddisk) en een tweede accu in de zogenaamde UltraBase, die onder de notebook wordt geklemd. Om de ThinkPad eraf te halen is een beetje handigheid nodig, want nadat de notebook met 
Een hele kleine toets moet 
de aan/uit-toets beschermen 
tegen het onbedoeld inschakelen.

twee hendels uit de verankering is gelicht, valt hij gemakkelijk weer terug en zit dan natuurlijk opnieuw vast. De tweede accu in de UltraBase is geen overbodige luxe: het apparaat houdt het zonder netstroom maar net anderhalf uur uit. Supersnel is de notebook overigens niet, er zijn meerdere machines die een Business Winstone 99 van 12,8 overtreffen. Op de UltraBase kan een port-replicator met LAN-adapter worden aangesloten. Bovendien past ook de port-replicator van de voorganger op
de UltraBase en tenslotte is er nog
een direct-dock-adapter, waarmee de ThinkPad 570 direct op een port-replicator kan worden aangesloten. In de drivebays of wisselschachten van de UltraBase passen overigens ook de Ultraslim-drives van het vorige model, de ThinkPad 560. In de ThinkPad 570 zelf is slechts één luidspreker in de bodem ingebouwd, die natuurlijk geen overweldigend geluid produceert, maar de kwaliteit valt best mee. De extra luidsprekers in de UltraBase klinken daarentegen heel behoorlijk.

Ons testapparaat was voorzien van een 12-inch-beeldscherm, er is ook een 13-inch-display verkrijgbaar.

IBM heeft een heleboel software op de 4,3-GB-harddisk gezet, zoals de SmartSuite van dochter Lotus, internetapplicaties en RingCentral-Fax om ervoor te zorgen dat de gebruiker goed met de ThinkPad kan werken. Een 56-K-modem hoort eveneens tot de basisuitrusting van de ThinkPad. Tools voor de aanpassing en de instelling van de ThinkPad zijn ook al geïnstalleerd. Het apparaat is van alle essentiële interfaces voorzien. Voor de grotere aansluitingen aan de achterkant levert IBM losse rubberen afdekkapjes mee. De ThinkPad 570 heeft net als andere ThinkPads een scroll-button, of een derde muisknop voor het eenvoudige bladeren in de internet-browser en de keuzelijsten. Deze kan zo geconfigureerd worden dat hiermee een vergrotingsfunctie wordt geactiveerd.

Conclusie: de ThinkPad 570 biedt vele configuratiemogelijkheden. IBM volgt met de ThinkPad 570 het voorbeeld van Fujitsu met de Lifebook L460 en diens voorganger de L440. Fujitsu levert echter nog steeds meer performance voor minder geld.

naar top


Siemens Scenic Mobile 750

Volledig modulair multitalent

Bij de Scenic Mobile 750 van Siemens werd de modulariteit het verst doorgevoerd: hij beschikt niet alleen over twee moduleschachten voor drives en accu’s. Ook de netvoeding is modulair. Zelfs het beeldscherm is afneembaar.

Huub Delea/Siegfried Kröger

Siemens Scenic Mobile 750
Product Siemens Scenic Mobile 750
Prijs incl. BTW: F 8.999,-
Tel.: 070-3331700
Internet: www.siemens.nl 
Technische gegevens
Processor/klok: Intel Pentium II/300 MHz
RAM (maximaal): 64 (196) MB
Harddisk: 6 GB
Grafisch geheugen: 4 MB
Display: 12,1 inch TFT(1024 x 768)
Afmetingen/gewicht: 30,9 x 25,6 x 4,6 cm / 3,3 kg
Beoordeling
Uitrusting: Heel goed
Performance: Goed
Service: Goed
Test benchmarks
Business Winstone 99 14,6
Business Disk Winmark 99 1.770
Business Graphics Winmark 99 95
BatteryMark 2.0 2:22

De Siemens Scenic Mobile 750 biedt de ultieme modulariteit. Uniek is het afneembare beeldscherm, dat als normaal display op de notebook kan worden gebruikt maar ook losgekoppeld kan worden. De 13,3 inch versie kan dan in de bijgeleverde voet op een aangename afstand worden gezet. Van de geteste versie met een 12,1 inch beeldscherm is de achterwand ook afneembaar. Dit scherm kan je dus op een overhead-projector leggen. Het ontgrendelingsmechanisme voor het opklappen van het beeldscherm is heerlijk eenvoudig. Hetzelfde geldt voor de ontgrendeling van de moduleschachten (die in dezelfde kleur gehouden zijn). In de linker schacht is nu plaats voor de netvoeding, terwijl de rechter plaats biedt aan een accu. De diskettedrive kan ook extern worden gebruikt. Ook zit er een S-video-uitgang op. Ondanks een beeldschermdiagonaal van maar 12 inch behaalt de display XGA-resolutie. Omdat de achterwand afneembaar is zit de achtergrondbelichting ongeveer een halve centimeter achter het beeldscherm. Daardoor lijkt het of de letters in de ruimte 
Het insteken en uithalen 
van de beeldschermstekker 
vergt wat beleid, maar is een 
ongeëvenaarde mogelijkheid 
van de Scenic.

zweven. Ook is het contrast wat minder dan dat van het display zonder losse achterwand. De voet voor het losse gebruik van de display fungeert ook als koeler bij gebruik op een overhead projector. Deze behoorlijk omvangrijke voet zal echter niet gauw een design-prijs behalen. Zodra de display wordt neergelegd, gaat de ventilator nogal luidruchtig aan het werk. Een optionele radiografisch bestuurde muis van Logitech kan tijdens de presentatie parallel met de touchpad bediend worden.

Het toetsenbord heeft de vertrouwde Siemens-kwaliteit. De lay-out is geslaagd, de toets-druk is optimaal ingesteld. De touchpad heeft behoorlijke afmetingen en zit vrij dicht bij de spatiebalk. De achterste interfaces, waaronder ook de aansluiting voor een docking station, worden door verende klepjes beschermd. De afdekking van de harddisk wordt door een kunststof band tegen verlies gezekerd. Daarnaast moet je een schroef los draaien om de harddisk eruit te trekken. De dubbele USB-poort aan de linker kant is niet afgeschermd.

De Scenic Mobile 750 is waarschijnlijk ook bij Siemens eerder een niche-product. Dat blijkt onder andere uit de ‘oude’ Pentium-II-processor, die echter wel een heel behoorlijke performance oplevert. Ook de werkduur-op-accu is met ruim twee uur en één kwartier heel acceptabel. Het geluid van de ingebouwde luidsprekers mag er voor notebookbegrippen absoluut wezen. Dat geldt ook voor het haalbare volume.

Conclusie: het concept van de Scenic Mobile 750 is gebaseerd op een goed idee. Doordat de koeler een relatief grote behuizing heeft, valt echter het ruimtevoordeel ten opzichte van een aparte beamer minder groot uit dan dat je verwacht. Toch biedt de Siemens Scenic Mobile 750 een maximum aan flexibiliteit door zijn veelzijdige modulesysteem. In plaats van het doorlichtbare 12,1 inch display zijn ook gewone beeldschermen van 13,3 en 14 inch verkrijgbaar. De door ons geteste versie met een Pentium II van 300 MHz is intussen niet meer verkrijgbaar. De minimum snelheid is nu 333 MHz.

naar top


 

Dell Latitude CPiA

Snelle transformatie

De Latitude-notebooks van Dell werken met een beproefde techniek. Bovendien is de modulair aanpasbare Latitude CPiA licht en lichtvoetig.

Huub Delea / Siegfried Kröger
Dell Latitude CPiA366XT
Product: Dell Latitude CPiA366XT
Prijs incl. BTW: F 8827,00 gulden
LS-120 (+ 10 diskettes): F 489,50 gulden
4x DVD-drives met MPEG-II-kaart: F 916,- gulden
Tel./fax: 020-6548255
Internet: www.dell.nl 
Technische gegevens
Processor/klok: Intel Mobile
Pentium II / 366 MHz
RAM (maximaal): 256 (256) MB
Harddisk: 6 GB
Grafisch geheugen: 2,5 MB
Display: 13- inch TFT (1024 x 768)
Afmetingen/gewicht: 30,6 x 24,1 x 3,9 cm / 2,5 kg
Beoordeling
Uitrusting: Goed
Performance: Heel goed
Service: Goed
Test benchmarks
Business Winstone 99 22,3
Business Disk Winmark 99 2.350
Business Graphics Winmark 99 88,6
BatteryMark 2.0 2:48

De Latitude-serie van Dell kan niet schitteren met de allernieuwste technische snufjes, maar gebruikt een beproefde techniek en kent een gemakkelijke integratie in bestaande infrastructuren. Met zijn 366 MHz Mobile Pentium II-processor doet de Dell Latitude CPiA binnen dit testveld niet onder voor de andere notebooks.

Dankzij Windows NT 4.0 Workstation en 256 MB werkgeheugen werkt hij ook in een hoog tempo. Met name met Business Winstone 99 van 22,3 punten laat hij alle andere notebooks ver
achter zich.

Zelfs met 128 MB behaalt hij nog 21,7 Winstones. Het vak voor de geheugenuitbreiding kan heel gemakkelijk en zonder gereedschap worden geopend.

Het toetsenbord is voortreffelijk. De lay-out komt in ruime mate overeen met die van een desktop, het drukpunt en de aanslagdiepte maken het typen aangenaam. De touchpad is uitstekend ingesteld. Het is echter niet uitgesloten dat je hem tijdens het schrijven per ongeluk een keer aanraakt. Ook de grote kliktoetsen zijn goed afgesteld. De vaker gebruikte linkertoets is overigens iets groter dan de rechter.
Afhankelijk van het 
onderbouwtype kent de 
Latitude CPiA telkens ander 
mogelijkheden.

De Dell Latitude CPiA is voorzien van een modulesysteem met twee schachten, waarvan de linkerschacht voorbehouden is aan de accu. In de rechter moduleschacht past behalve een tweede accu het hele scala aan uitneembare opslagmedia, van diskette- of DVD-drive tot en met de tweede harddisk. Het ontgrendelen en uitnemen van de drives levert geen problemen op, ze kunnen echter niet extern worden aangesloten als de insteekschacht al in gebruik is. Jammer. Ook de standaard harddisk kan gemakkelijk worden gedemonteerd. Dell levert iedere drivemodule in een klein leren tasje. Dell heeft via de firma Softex een softwarelicentie voor Windows NT genomen, waardoor de drivemodules van de notebook onder NT gewoon kunnen gewisseld worden. Je hoeft dan alleen aan het programma mee te delen dat je dit gaat doen en daarna dat je ermee klaar bent. De DVD-drive functioneert (nog) niet onder Windows NT. De software brengt het gebruiksgemak van Windows NT ook wat het docking station en het energiebeheer betreft op het niveau van Windows 98. De oplossing van Toshiba (voor Windows 98), waar deze mededeling aan de ontgrendeling wordt gekoppeld, vinden we echter eleganter.

De 13 inch TFT-display levert een uitstekend beeld met een goed instelbare helderheid. Het grafische systeem heeft maar 2,5 MB geheugen ter beschikking; de grafische benchmark valt daarom wat zwak uit. Qua interfaces kunnen we geen bijzonderheden opnoemen. Afgezien van de aansluiting voor het docking station zijn alle aansluitingen vrij toegankelijk. Het geluid is niet bepaald geweldig, maar wel duidelijk hoorbaar.

Conclusie: de Dell Latitude is een bijzonder aangenaam werkapparaat, dat de beveiligingsopties van Windows NT met het comfort van Windows 98 verbindt. Door het modulesysteem kan hij op vele manieren geconfigureerd worden. Verder zou het prettig zijn als in ieder geval enkele drives ook extern aangesloten zouden kunnen worden.

naar top


 

Compaq Armada 3500

Basis en onderbouw

Zonder zijn onderbouw kan de Compaq Armada 3500 alleen via een externe diskettedrive zijn gegevensdragers uitwisselen. Het aantal drives dat in de onderbouw gezet kan worden is variabel.

Huub Delea / Siegfried Kröger

Compaq Armada 3500
Product: Compaq Armada 3500
Prijs incl. BTW: F 7756,-
Uitbreidingseenh. met DVD: F 634,50
LS-120: F 552,25
ZIP: F 552,25
Tel.: 0182-565888
Internet: www.compaq.nl 
Technische gegevens
Processor/klok: Intel Pentium II /366 MHz
RAM (maximaal): 64 (192) MB
Harddisk: 6,4 GB
Grafisch geheugen: 2 MB
Display: 13,3 inch TFT (1024 x 768)
Afmetingen/gewicht: 31,8 x 25,3 x 5,8 cm / 2,1 kg
Beoordeling
Uitrusting: Goed
Performance: Goed
Service: Goed
Test benchmarks
Business Winstone 99 14,6
Business Disk Winmark 99 1.790
Business Graphics Winmark 99 65,3
BatteryMark 2.0 2:06

De Compaq Armada 3500 is volgens een vergelijkbaar concept opgebouwd als de Fujitsu Lifebook L460 en de IBM ThinkPad 570: de eigenlijke notebook bevat maar één harddisk en geen verdere drives. Voor het demonteren van de harddisk moet eerst een diep gelegen schroef worden opengedraaid. De andere drives zitten ofwel in de uitbreidingseenheid, die onder de notebook aangebracht kan worden, of kunnen extern worden aangesloten. De uitbreidingseenheid heeft ook een eigen ingebouwde voeding. Voor de externe aansluiting van de drive levert Compaq een kleine adapter mee, waarin echter alleen de diskettedrive gestoken kan worden. Omdat men van een eigen behuizing per drive heeft afgezien, wordt er niet alleen materiaal en ruimte bespaard. Ook het gebruik wordt vergeleken met bijvoorbeeld de drivebehuizing van de Toshiba Tecra 8000 een stuk gemakkelijker. Daar staat tegenover dat de Tecra 8000 alle soorten drives aankan. Het inleggen van de diskettes verloopt echter wat moeilijk omdat ze diep in de drive geschoven moeten worden.

De Compaq is de zwaarste van de drie apparaten, hij heeft de dikste behuizing en de snelste processor, tenminste wat de klokfrequentie betreft. Bij de benchmarks ligt de 333 MHz-Lifebook van Fujitsu praktisch gelijk met de 366 MHz-Compaq, die slechts 14,6 Business Winstones 99 behaalt. Bij de grafische Winmark is de ThinkPad wat sneller; de Disk-Winmark doorloopt de Lifebook met een duidelijke voorsprong. De accu-looptijd van de Compaq Armada 3500 ligt tussen de concurrenten, waarbij de Lifebook weer het beste uit de bus komt.
De uitbreidingseenheid heeft een
eigen voeding en maakt de
drive-uitrusting compleet.

Ondanks zijn relatief compacte afmetingen heeft ook de Compaq Armada 3500 een bijna volwaardig toetsenbord: functie- en cursortoetsen zijn in blokken gegroepeerd, van een rangschikking in kleuren heeft Compaq bij het lichtgrijze toetsenbord afgezien. Tussen het toetsenbord en het 13-inch-beeldscherm zitten links vier programmeerbare toetsen waarmee bijvoorbeeld vaak benodigde programma’s direct gestart kunnen worden. De Compaq Armada 3500 heeft zo goed als geen afdekkingen voor de interfacepoorten, alleen de connector aan de onderzijde voor de uitbreidingseenheid is beveiligd. Hij moet voor het opzetten of eraf halen van de notebook telkens met de hand worden geopend of gesloten.

Qua geluidsuitrusting lijkt de Compaq Armada 3500 op de IBM ThinkPad 570. Ook hier zit slechts één luidspreker in de bodem van de behuizing, de stereoluidsprekers zijn bedoeld voor de uitbreidingseenheid. De monoluidspreker klinkt niet zo slecht als je gezien zijn positie zou vermoeden en het geluid uit de uitbreidingseenheid is weer erg goed.

Conclusie: vergeleken met zijn concurrenten kan de Compaq vooral vanwege zijn voeding in de uitbreidingseenheid en vanwege zijn geluid pluspunten scoren.

naar top


Toshiba Tecra 8000

Duurzaam en flexibel

Het overduidelijke doel van de Tecra-serie van Toshiba is een veilige investering door flexibiliteit en continuïteit. Door een modulesysteem kun je de basismodellen aanpassen. Ze blijven dus lang bruikbaar.

Huub Delea / Siegfried Kröger

Toshiba Tecra 8000
Product: Toshiba Tecra 8000
Prijs incl. BTW: F 9398,-
Uitbreidingseenh. met DVD: F 1049,-
LS-120: F 634,-
Tel. Nederland: 0800-8308 (44 cpm)
België: 0900-10039(18,15 bf/minuut)
Internet: www.toshiba.nl 
Technische gegevens
Processor/klok: Intel Pentium II /366 MHz
RAM (maximaal): 64 (256) MB
Harddisk: 6 GB
Grafisch geheugen: 2,5 MB
Display: 14,1 inch TFT (1024 x 768)
Afmetingen/gewicht 31 x 25,4 x 4,2 cm / 2,9 kg
Beoordeling
Uitrusting: Goed
Performance: Goed
Service: Goed
Test benchmarks
Business Winstone 99 15,5
Business Disk Winmark 99 1830
Business Graphics Winmark 99 76,6
BatteryMark 2.0 3:02

De Tecra-serie bestaat uit zeven basismodellen die allemaal gebaseerd zijn op hetzelfde platform. Daarom kun je de modules ook tussen apparaten van verschillende performancegraad en bouwjaar uitwisselen. De Toshiba Tecra 8000 bezit weliswaar slechts één multifunctionele lade, maar deze doet zijn naam eer aan: van de accu tot en met de DVD-drive kun je er alles in onderbrengen wat op de lijst van Toshiba-accessoires staat. Behalve de obligatoire diskettedrive staan hier ook een LS 120, een ZIP-drive en een extra harde schijf op. Het verwisselen kan bij een werkende notebook plaatsvinden. Hiervoor moet je de modulelade ontgrendelen, wat aan het besturingssysteem meteen meedeelt dat de module verwijderd moet worden. Door een schuif, die zich bevindt naast de ontgrendeling aan de rechterkant, kan de module eruit worden geschoven. Na het plaatsen van de nieuwe module laadt het besturingssysteem de bijbehorende driver en kun je verder werken. De tweede accu heeft een andere vorm dan de hoofdaccu en wordt voorzien van een frame voordat hij in de modulelade kan worden geschoven.
De ontgrendelingstoets voor 
de module-schacht geeft de 
opdracht tot verwijderen aan 
het besturingssysteem door.

Als er binnenin de notebook geen ruimte voor een drive is, kun je die gebruiken in een externe modulebehuizing. Weliswaar lijkt het ontgrendelen van de module door twee toetsen aan de achterzijde heel simpel, maar ze worden maar een paar millimeter naar voren geschoven, zodat het toch wat lastig wordt. De onder de PC Card-slots aangebrachte speciale aansluiting voor de modulebehuizing wordt netjes beschermd door een rubberen afdekking. Daarentegen zit er een onbeveiligde afdekking op de docking-aansluiting aan de achterkant. De USB-poort zit verborgen achter een klepje en de aan/uit-knop kan door een schuif beschermd worden; de andere interfaces liggen open en daarbij bevinden zich ook een video-uitgang en een modemaansluiting.

Voor een apparaat met 366 MHz is de 15,5 Business Winstone 99 niet echt indrukwekkend, zeker als je bedenkt dat er ‘slechts’ 64 MB werkgeheugen was ingebouwd. De andere benchmarks blijken eveneens gemiddeld, maar gelukkig is de drie uur gebruikstijd van de accu lekker lang. De helderheid van het beeldscherm van 14 inch kun je niet veranderen en met slechts 2,5 MB grafisch geheugen zit hij in de onderste regionen van het deelnemersveld. Zijn 17 miljoen kleuren in XGA-resolutie zijn wel ruimschoots voldoende. De weergavekwaliteit van de luidsprekers is zeker in orde en het volume kan bijna tot discotheekniveau opgeschroefd worden, al treedt dan natuurlijk wel enige vervorming op.

Conclusie: door het in acht nemen van bepaalde ‘randvoorwaarden’ vormt de Toshiba Tecra 8000 een veilige investering; daarbij staat hij ook nog eens open voor innovaties, zoals onder andere de driejarige garantie aantoont. Tegen deze achtergrond moet je ook de hoge prijs zien, die slechts een klein deel van de totale kosten uitmaakt.

naar top


Gateway Solo 9150

Variaties met doublepack

Een drive komt nooit alleen, tenminste niet bij de Gateway Solo 9150. Voor de gebruiker betekent dat: alles of niets (of een tweede accu).

Huub Delea / Siegfried Kröger

Gateway Solo 9150 XL
Product: Gateway Solo
9150 XL
Prijs incl. BTW: F 7200,00
DVD-rom/LS 120-combinatie: F 399,50 meerprijs incl. BTW
Tel.: 0800-0221597
Internet: www.gateway2000.de 
Technische gegevens
Processor/klok: Intel MobilePentium II / 366 MHz
RAM (maximaal): 64 (384) MB
Harddisk: 4 GB
Grafisch geheugen: 8 MB
Display: 15 inch TFT(1024 x 768)
Afmetingen/gewicht: 32 x 26 x 5,6 cm /4 kg
Beoordeling
Uitrusting: Heel goed
Performance: Heel goed
Service: Goed
Test benchmarks
Business Winstone 99 16,9
Business Disk Winmark 99 1.990
Business Graphics Winmark 99 118
BatteryMark 2.0 3:50

Hoewel de Gateway Solo 9150 maar één driveschacht heeft, kunnen de drives voor CD-rom en diskette worden uitgewisseld, maar alleen samen. Er kan namelijk gekozen worden tussen een CD-rom/diskette-combinatie of een DVD-rom/LS-120 Superdisk-combinatie. Ook de harddisk die aan de voorzijde toegankelijk is, kan eruit worden gehaald. Daarvoor moet echter eerst de combi-drivemodule worden verwijderd. Als ‘Gateway Essentials voor Small Business’ zijn MS Word 97, Outlook en Publisher 98 op de 4,3 GB-schijf geïnstalleerd. Met 15 inch biedt de Gateway Solo 9150 XL de grootste display in het testveld; toch claimt hij zeker niet het meeste grondvlak. De smalle omlijsting komt ook de optische indruk ten
goede. De achtergrondverlichting van het beeldscherm kan ruim ingesteld worden. De helderheid wordt met functietoetsen geregeld; de sterkte van de geluidsweergave wordt met een kartelwiel ingesteld. Voor eenvoudige notebookluidsprekers zonder akoestische ondersteuning mag het geluid er zeker wezen.

Het toetsenbord is goed vormgegeven, de rangschikking van de toetsen komt dicht in de buurt van die van desktops. Afgezien van twee USB-aansluitingen zitten alle interfaces op de achterkant. De onderste rij interfaces zit achter een klep die nogal moeilijk opengaat en onder de behuizing weggeklapt kan worden. De meer speelse interfaces werden door de Gateway-ontwikkelaars daarentegen permanent open gelaten. Daartoe behoren alle audio-in- en uitgangen, TV-in- en -uitgang, een game/MIDI-poort en zelfs een Dolby digitale uitgang.
Alleen gezamenlijk: pas als 
de combidrive eruit gehaald is,
  kan ook de harddisk eruit 
getrokken worden.

De Business Winstone 99-waarde van 16,9 wordt weliswaar door een enkele 366 MHz-notebook overtroffen, maar die beschikken dan allemaal over een groter werkgeheugen. De eveneens van 64 MB RAM voorziene Toshiba Tecra 8000 laat de Gateway daarentegen duidelijk achter zich, zelfs in de werkduur op de accu: ondanks dat de 4,8 Ah-accu behalve een snelle processor ook nog een 15-inch beeldscherm en zijn verlichting van stroom voorziet, houdt hij het maar liefst bijna vier uur vol. De keerzijde van de medaille is het gewicht: vier kilo. Om gewicht te sparen kan ook een lege module in de wisselschacht worden gezet, maar daarmee vervallen dan wel alle functies van verwisselbare drives. De omgekeerde weg is ook mogelijk: je kunt het apparaat nog zwaarder maken en daardoor tegelijkertijd zijn uithoudingsvermogen verhogen, in de rechterschacht past namelijk ook een tweede accu (met hulpframe).

Conclusie: alles bij elkaar opgeteld biedt de Gateway Solo 9150 zijn gebruiker talrijke variaties op het gebied van hardware-uitrusting, heel veel interfaces en een groot, helder beeldscherm. Omdat hij ook nog snel en lang werkt, kun je je niet echt over het relatief hoge gewicht beklagen.

naar top


Alle gegevens van de geteste modulaire notebooks

naar top


 

 

     
U kijk naar een archiefpagina.
Klik op de link hieronder om de huidige site te bezoeken.
http://www.fnl.nl