Vergelijkingstest van Celeron-notebooks
Generatiewissel zonder spektakel
Huub Delea / Siegfried Kröger
De Celeron-processor van Intel moet met zijn gunstige prijs de notebooks goedkoper maken om nieuwe groepen kopers aan te spreken en ook om concurrent AMD het gras voor de voeten weg te maaien. PC Mobiel heeft het actuele aanbod bekeken.
De zegetocht van de personal computer is grotendeels te danken aan de universele gebruiksmogelijkheden van de microprocessor. Anders dan bij gespecialiseerde apparatuur die in kleine aantallen voor hoge prijzen wordt geproduceerd, konden de microprocessors in grote aantallen worden gefabriceerd en met behulp van software voor verschillende taken ingezet worden.
Als we het presentatieverhaal van Intel mogen geloven is het concept van de microprocessor en de personal computer met de Celeron-processor opnieuw uitgevonden; de chipfabrikant benadrukt dat de Celeron in al zijn eenvoud - het is een vereenvoudigde Pentium II - in staat is om de meest uiteenlopende dingen mee kunt doen: teksten schrijven, tekeningen maken, omvangrijke berekeningen doorvoeren en zelfs op internet surfen. En....met de Celeron liggen die mogelijkheden binnen ieders bereik. Kijk eens aan.
Door de verwoede pogingen om iedere schijn van inferieure kwaliteit weg te nemen lijkt Intel te suggereren dat kopers beslist geen genoegen nemen met iets dat minder te bieden heeft dan de bestaande norm. Om klaarheid te verschaffen over het prestatieniveau van de Mobile Celeron heeft PC Mobiel een aantal notebooks uitvoerig getest om te zien wat deze nieuwe generatie processors van in zijn mars heeft.
naar top
Presteren met de rem erop
Technisch gezien biedt de nieuwe processor volgens zijn makers weinig nieuws. Hij is gebaseerd op de P6-architectuur van de
Pentium-familie. Het meest opmerkelijke is de plaats van de second-level-cache, die op dezelfde siliciumchip of die is ondergebracht als de processor zelf. Dat versnelt de datastroom aanzienlijk, omdat nu deze cache ook met de snelheid van de interne processorklok kan worden aangesproken. Dit is overigens geen exclusief kenmerk van de nieuwe Celeron, want bij de Pentium II PE (Pentium
Enhanced) of Dixon-processor is de second-level-cache ook op de processorchip geïntegreerd. De Celeron moet het echter met de helft van het cachegeheugen doen, van de
Dixon. Volgens uitspraken van Intel moeten de 128 KB van de Celeron ongeveer dezelfde snelheid opleveren als de tot dusver gebruikelijke externe 512 KB van het oude model Pentium II.
De reden voor de verkleining van de cache is de lagere prijs. Een Celeron kost momenteel 3 - 500 gulden minder dan een Dixon met dezelfde klokfrequentie. Gezien de prijzenslag van instapmodellen van 3.500 - 4.000 gulden zouden notebooks met deze processor nog beneden deze grens kunnen worden aangeboden.
Onze testapparaten liggen nog niet in deze prijscategorie. Er zijn wel Celeron-notebooks rond de 3.500-gulden-grens maar dan met enkele bezuinigingen op de uitrusting, zoals een relatief klein (DSTN) display, een nikkel-metaalhydride accu en/of een wat kleinere harddisk. Niemand minder dan notebook-marktleider Toshiba laat een apparaat met AMD-K6-processor aan de test deelnemen, dat voor Toshiba-begrippen met zijn 3.875 gulden voor de uitvoering met passief HPA beeldscherm en 4.678 voor de hier geteste uitvoering het goede voorbeeld geeft. Echter een ander testnotebook van Toshiba met een Intel Celeron kost 1.200 gulden meer.
naar top
Mobiele PCs op de inhaalstrook
De krachtiger hardware moet dus compenseren voor goedkopere componenten. Even afgezien van de processor
vinden we in de Celeron-notebooks de bekende componenten. Zoals gezegd wordt in de goedkoopste modellen bespaard op met name grootte of omvang van deze componenten. Hier moet de krachtiger processor compenseren voor de eenvoudiger uitrusting.
De Celeron kost niet alleen minder dan zijn grotere broer, hij
verbruikt ook minder energie. Terwijl de 300 MHz snelle Pentium II nog 8,6 watt in rekenkracht en warmte omzet, neemt de even snelle Celeron genoegen met 7,7 watt.
Belangrijkste oorzaak voor het spaarzame energieverbruik is de 0,1 volt lagere bedrijfsspanning van de Celeron-processor.
De Intel-chip was tijdens de test zo nieuw dat menig apparaat nog niet eens een aangepast BIOS ter beschikking had. Daardoor gaven enkele notebooks bij het inschakelen ten onrechte aan, dat ze van een Pentium II waren voorzien. Dat was echter niet van invloed op de systeemprestaties. Enkele aanbieders meldden verrast te zijn over de grote vraag naar Celeron-notebooks. Of dit nu nieuwe groepen kopers betreft, kon niet worden vastgesteld.
De analisten zijn het er in het algemeen over eens dat de portable computers de toekomst hebben. Bij de mobiele computers constateerden IDC en Dataquest een snellere groeistijging dan bij de stationaire PCs. Cahners In-Stat-Group voorspelt nog hogere groeicijfers; er wordt gezegd dat de verkoop van mobiele PCs dit jaar met 19 procent zal stijgen terwijl de verkoop van desktops maar met 10 procent zal groeien. Na een licht herstel in het komend jaar zal de toename in de verkoop van desktop PCs weer afnemen, terwijl de markt voor mobiele computers waarschijnlijk nog sterker zal aantrekken.
naar top
Test Notebooks: Dell Inspiron 3500 C300GT
Sneltrein met extra wagon
Huub Delea / Siegfried Kröger
Bij de Dell Inspiron zijn niet alle drives ingebouwd - een uitzondering binnen deze groep testmachines. Daar staat tegenover dat dit het platste, zij het niet het lichtste, apparaat is.
|
Dell Inspiron 3500 C300GT |
| Productaanduiding: |
Dell Inspiron 3500 C300GT |
| Prijs incl BTW: |
4.640,- |
| Tel.: |
020-6548591 |
| Internet: |
Www.euro.dell.com |
Technische gegevens |
| Processor/klok: |
Intel Celeron/300 MHz |
| RAM (maximaal): |
64 (256) MB |
| Harddisk: |
4 GB |
| Grafisch geheugen: |
2,5 MB |
| Display: |
14,1 inch TFT (1.024 x 768) |
| Afmetingen/gewicht: |
31,6 x 25 x 3,9 cm/2,9 kg |
Beoordeling |
| Uitrusting: |
Goed |
| Performance: |
Heel goed |
Benchmarks |
| Business Winstone 99 |
14,5 |
| Business Graphics Winmark 99 |
93,3 |
| Business Disk Winmark 99 |
1620 |
| BatteryMark 2.0 |
2:32 |
De Dell Inspiron heeft een elegante zwarte behuizing. Aan de voorkant zitten twee insteekschachten waarvan de linker een drive of een accu kan opnemen, in de rechter schacht past alleen een accu. Met behulp van een lange kabel kan
een externe drive op de parallelle interface worden aangesloten. De geïntegreerde luidsprekerboxen aan de linker en de rechter zijde doorbreken met een elegante welving de klassieke doosvorm van het
notebookdesign. De welvingen leiden de gebruiker naar de uitgekiende ontgrendelingsmechanismen voor de uitneembare accu en drives
(CD-rom, DVD, FDD, ZIP). Even de kunststof hevels met de vingertop indrukken, uitklappen en vervolgens wegklappen en je hebt toegang tot de beide insteekschachten. Het display heeft maar één vergrendeling en je klapt hem omhoog door de sluiting in de openingsrichting te drukken. De schuif is een beetje glad. Het 13-inch-TFT-beeldscherm levert een helder krachtig beeld, de helderheid kan echter slechts in zeer beperkte mate worden bijgesteld. De audio-installatie met zijn aan de zijkant aangebrachte luidsprekers biedt een gemiddelde geluidskwaliteit.
Het toetsenbord heeft royale afmetingen met de cursortoetsen apart van de andere toetsen geplaatst. Ook de goed ingestelde touchpad zit blijkbaar op de juiste plaats, in ieder geval hebben we hem tijdens de test tijdens het schrijven niet per abuis aangeraakt. De weerstand van de kliktoetsen is echter aan de harde kant wat vooral het dubbelklikken lastig maakt. Dit kan met een dubbele tik op de touchpad opgelost worden. Door een reeds op de schijf geïnstalleerde, omvangrijke software- uitrusting kunnen Inspiron-bezitters direct aan de slag. Behalve Word 97 en Works 4.5 zitten Money en Picture It 99, allemaal van Microsoft, voorgeïnstalleerd op de schijf.
Tweede energiecel of meer
gegevensopslag
De 300 MHz snelle Celeron-processor kan over 64 MB werkgeheugen beschikken. In deze uitrusting behaalt hij een Business Winstone 99 van 14,5 en staat hiermee in het 300-MHz-testveld op een gedeelde eerste plaats met de VX500 van Advance. De Inspiron hoort met zijn grafische benchmark van 93,9 qua performance tot de topgroep. Met de accu van 4,5 ampère-uur kan hij ruim tweeëneenhalf uur onafhankelijk van het lichtnet werken. Als je de laatste drive die in de behuizing zit niet nodig hebt, heb je ruimte voor een tweede accu van dezelfde grootte. Op de 4-GB-harddisk kunnen meer dan genoeg gegevens worden ondergebracht. Ook wat interfaces betreft is Dell niet krenterig geweest. Bijna alle poorten zijn vrij toegankelijk en overzichtelijk gerangschikt. Alleen de parallelle en de seriële aansluiting zitten achter een meegevende plastic afdekking op de achterkant van de behuizing. Deze moet omhoog worden geklapt, wat enigszins lastig is als de notebook op de tafel staat. Het slot voor de PC Cards (type II en II) werd, zoals dat hoort aan de zijkant aangebracht.
naar top
Test
Toshiba Satellite 4030CDT
Instap in mobiele
gebruikscultuur
Toshibas Celeron-notebook richt zich met zijn docking-aansluiting en ingebouwd modem tot mensen die voor het eerst een mobiele PC voor zakelijke doeleinden
aanschaffen
Huub Delea / Siegfried Kröger
|
Toshiba Satellite 4030CDT |
| Prijs: |
6226,- |
| Tel./fax: |
0900-8308 |
| Internet: |
www.toshiba.nl |
Technische gegevens |
| Processor/klok: |
Intel Celeron /300 MHz |
| RAM (maximaal): |
64 (192) MB |
| Harddisk: |
4 GB, 13 ms |
| Grafisch geheugen: |
2 MB |
| Display: |
13,3 inch TFT (1.024 x 768) |
| Afmetingen/gewicht: |
30,9 x 25,9 x 4,3 cm/3,1 kg |
Beoordeling |
| Uitrusting: |
Heel goed |
| Performance: |
Heel goed |
Benchmarks |
| Winstone 99 |
13,9 |
| Business Disk Winmark 99 |
1880 |
| Business Graphics Winmark 99 |
50,7 |
| BatteryMark 2.0 |
2:28 |
In gesloten toestand lijken de Toshiba Satellite 2520 en de 4030 veel op elkaar. Na het openen van de displaydeksel wordt het verschil echter goed duidelijk; de Satellite 4030 heeft namelijk een groter beeldscherm. Beide zijn zelfs verkrijgbaar voor dezelfde prijs, de 4030 dan alleen met een passief DSTN-beeldscherm, maar wel in 13-inch-grootte. Ondanks de hogere prijs viel onze keuze op de CDT-uitvoering met een TFT-beeldscherm, die een drie millimeter langere beeld- diagonaal heeft dan de DSTN-variant. Op de weergavekwaliteit van de TFT valt op zich niets aan te merken, helaas is het niet mogelijk de helderheid van de achtergrondverlichting in te stellen. Op een externe monitor kan de grafische controller 1.280 x 1.024 pixels weergeven en beheerst herhalingsfrequenties tot 85 Hz.
In de Satellite 4030CDT is een 56-kilobit-modem ingebouwd. Works zit niet op de schijf voorgeïnstalleerd, maar wel de LANDesk Client Manager van Intel om de opname in het bedrijfsnetwerk gemakkelijker te maken. Als je de behuizing nauwkeurig onderzoekt vind je onder een rubberen afdekking de aansluiting voor een port-replicator of een docking station. Deze voorziening maakt van de Satellite 4030 in de eerste plaats een notebook voor zakelijk gebruik.
De accu verwisselen tijdens
lopend bedrijf
Tijd is geld in het zakenleven. De 300 MHz snelle Celeron voorkomt dure wachttijden, de Business Winstone 99 van 13,9 liegt er niet om, en de Satellite laat hiermee zijn collega uit dezelfde stal met nota bene dezelfde kloksnelheid duidelijk achter zich. De fysieke wetmatigheid, die zegt dat hogere snelheid hand in hand gaat met een hogere energiebehoefte, gaat echter ook voor de Toshiba Satellite 4030 op. Omdat hij zijn stroom uit dezelfde 4 ampère-uur-accu als de Satellite 2520 haalt, moet hij al na tweeëneenhalf uur weer op het stopcontact worden aangesloten. Heel praktisch is de bufferaccu die zowel bij de Satellite 4030 als de 2520 wordt aangeboden; deze houdt de stroomverzorging van de lopende notebook in stand als de accu wordt vervangen.
 |
De uitwerpknop van
de diskettedrive zit
enigszins verborgen
onder een richel. |
Het toetsenbord van de Satellite 4030 is van gebruikelijke kwaliteit en je kunt er direct prettig mee schrijven. De Satellite 4030 heeft in plaats van een Yamaha-chip een ESS-Sound-chip, die een goed geluid geeft.
Conclusie: De Toshiba Satellite 4030 CDT is door zijn uitrusting een echt
business-apparaat; dat blijkt ook uit
de bijgeleverde software. Hij is snel, functioneel en ook het design is up
to date.
naar top
Test Notebooks Gateway Solo 2500 LS
Snelle langeafstandsloper
Performance en uithoudingsvermogen hoeven elkaar niet per se uit te sluiten. Dat bewijst de Gateway Solo 2500 LS. Daar staat tegenover dat ook de drager van het apparaat wel over wat uithoudingsvermogen moet beschikken.
Huub Delea / Siegfried Kröger
| Gateway Solo 2500
LS |
| Prijs: |
5027,- |
| Tel: |
0800-0222039 |
| Internet: |
www.gateway.com |
Technische gegevens |
| Processor/klok: |
Intel Celeron /266 MHz |
| RAM (maximaal): |
64 (160) MB SDRAM |
| Harddisk: |
2 MB |
| Display: |
13,3 inch TFT(1.024 x 768) |
| Afmetingen/gewicht: |
30,2 x 24,9 x 4,6 cm/ 3,3 kg |
Totale beoordeling |
| Uitrusting: |
Heel goed |
| Performance: |
Heel goed |
Benchmarks |
| Winstone 99 |
13 |
| Business Disk Winmark 99 |
2080 |
| Business Graphics Winmark 99 |
41,9 |
| BatteryMark 2.0 |
5:20 |
De behuizing van de Gateway maakt een vrij compacte indruk, met een hoogte van 4,8 centimeter hoort de notebook echter niet tot de platste uit de test. Ondanks het relatief kleine standvlak heeft het apparaat een 13-inch-beeldscherm. De instelling van de helderheid levert echter nauwelijks veranderingen op, wat dat betreft moet je gewoon maar de kleine weergave links boven in de hoek vertrouwen. Met een gewicht van 3,3 kilo neemt hij in deze test een plaats in het bovenste middenveld in. De VX600, een notebook van vierenhalf kilo geeft hierbij eigenlijk een vertekend beeld van het gemiddelde gewicht van de testkandidaten. Het enige bijzondere uitrustingskenmerk van de all-in-one-notebook is de video-uitgang, een ingebouwd modem was voor de meeste kopers waarschijnlijk interessanter geweest.
Door een schroef los te draaien kunnen de diskette- en de harddiskdrive eruit worden gehaald. In plaats van de diskettedrive is er ook een LS-120-drive verkrijgbaar. De CD-romdrive kan niet worden vervangen. Ook de volumeknop willen we nog even vermelden, ook al werkt hij op een vrij gebrekkig klanksysteem. Wat bij de weergave van muziek-CDs uit de luidsprekers jammert, is goed voor een van de laatste plaatsen in deze vergelijking, maar de geluidsweergave hoort zeker niet tot de belangrijkste beoordelingscriteria voor notebooks. MS Word 97, Outlook en Publisher 98 zijn als Gateway Essentials voor Small Business op de 4,3-GB-schijf geïnstalleerd.
De rangschikking en de grootte van de toetsen geven geen aanleiding tot kritiek, net zo min als de weerstand. Alleen een iets duidelijkere uitholling in het oppervlak van de toetsen zou prettig zijn. Het touchpad is goed ingesteld en de kracht die je moet gebruiken voor het bedienen van de kliktoetsen is nog net acceptabel.
Afgezien van één lichtdiode op de voorkant geeft de Gateway Solo 2500 alle belangrijke systeemtoestanden op een LCD onder het beeldscherm weer. Ook met dichtgeklapt deksel is de status-LCD nog goed te lezen. De interfaces op de achterkant worden door een klep afgedekt, die je volledig onder de notebook kunt klappen en daar vastzetten.
266-MHz-Celeron bijna net zo snel als de Celeron 300
 |
Tot de omvangrijke uitrusting
van de Gateway Solo 2500
hoort ook een
volumeknop. |
De Gateway Solo is slechts van een 266-MHz-Celeron voorzien, maar die is daar blijkbaar in zijn element. Een Winstone99-waarde van 13 is in deze categorie in ieder geval veruit het beste. Met deze waarde evenaart de Gateway zelfs resultaten die andere notebooks met een 300-MHz-Celeron behalen. Het werkgeheugen van 64 MB draagt zeker bij aan deze prestatie, en de Business Disk Winmark 99 van 2.080 getuigt van een snelle harddisk. Ondanks deze indrukwekkende prestatie hoefde de Gateway Solo pas na vijf uur en 20 minuten vanwege acuut energiegebrek het bijltje erbij neer te gooien.
Conclusie: de totale performance van de Gateway Solo 2500 is ongeëvenaard. Enig minpuntje is wellicht het iets hogere gewicht, maar gezien de geboden tegenprestatie is zelfs dat nog in orde.
naar top
Test Notebooks Advance VX 500
Sprinter met overgewicht
Goede rekenprestaties van de grote Advance maar de accuwerkduur kan er maar net mee door.
Huub Delea / Siegfried Kröger
|
Advance VX500 |
| Productnaam: |
Advance VX500 |
| Prijs incl BTW: |
6215,- |
| Tel: |
023 - 529 4344 |
| Internet: |
www.advance-computers.nl |
Technische gegevens |
| Processor/klok: |
Intel Celeron /300 MHz |
| RAM (maximaal): |
64 (256) MB |
| Harddisk: |
4,3 GB |
| Grafisch geheugen: |
4 MB |
| Display: |
14,1 inch TFT(1.024 x 768) |
| Afmetingen/gewicht: |
30,2 x 24,9 x 4,6 cm / 3,3 kg |
| Beoordeling |
| Uitrusting: |
Heel goed |
| Performance: |
Heel goed |
Benchmarks |
| Winstone 99 |
14,5 |
| Business Disk Winmark 99 |
1640 |
| Business Graphics Winmark 99 |
94,9 |
| BatteryMark 2.0 |
2:12 |
Bij nauwkeurig bekijken van deze notebook valt als eerste op dat het dikke beeldscherm aan de voor- en zijkanten een paar millimeter over het onderste deel van het apparaat uitsteekt. Door deze truc die ook door andere fabrikanten wordt toegepast, past er een 14-inch-display op de notebook, zonder dat zijn volume hierdoor onnodig wordt vergroot. Opengeklapt ontstaat op deze wijze bijna de indruk van een zeker understatement, het beeldoppervlak lijkt namelijk kleiner dan het daadwerkelijk is. De maximale beeldschermresolutie is 1024 x 768 pixels. De 14-inch-display kan niet meer weergeven (ook op een externe monitor kun je niet meer verwachten), maar doet dat wel met 32 bit kleurdiepte.
De rest van de uitrusting van de VX500 mag er ook wezen. Vanzelfsprekend worden een diskette- en een CD-romdrive meegeleverd, evenals alle gebruikelijke interfaces. Bovendien zitten er een video-uitgang en een modemaansluiting in de behuizing. Deze behuizing wordt naar achter toe breder en biedt zo een elegante overgang naar het extra grote opgeklapte beeldscherm. In de welving die uit deze vorm ontstaat zijn de luidsprekers ingebouwd, die voor notebookmaatstaven een heel behoorlijk geluid bieden.
Meesterlijke performance
De performance van deze Advance is uitstekend, want zijn 14,5 punten bij de Winstone 99 Benchmark behoort samen met het resultaat van de Dell Inspiron 3500 tot de beste waarde onder de 300-MHz-Celerons. Ook de grafische performance is uitstekend, wat gestaafd wordt door een Business Graphics Winmark 99 van 94,9. Met het oog op deze waardes zien we de accuwerkduur van krap twee uur en een kwartier bij de VX500 door de vingers, ook omdat de accu met 4,2 ampère-uur niet meer dan een doorsnee capaciteit heeft.
 |
Het aantal poorten
van de VX500
laat niets te
wensen over. |
De schuilplaats van de PC-Card-slots is daarentegen niet zo meesterlijk. Omdat deze achter een klep verborgen zitten, liggen de uitwerpknoppen zo diep in de behuizing dat de bediening wat problematisch wordt. Het toetsenbord daarentegen kan goed door normale vingers worden bediend. Ook het touchpad is in orde: het zit op de goede plaats, heeft de juiste afmetingen en goed werkende halfronde kliktoetsen. Advance levert standaard een 56K modem mee met de VX notebooks. De garantieperiode is drie jaar.
Conclusie: De Advance VX500 is afgezien van enkele details een prettig notebook. Met name de kleurdiepte en het formaat van het display maken deze notebook ook voor zwaarder gebruik inzetbaar. Met de extras als een modem en 3 jaar garantie is de prijs/prestatie verhouding heel goed.
naar top
Test Notebooks Maxdata Artis Harvard SL 133
Artist biedt vele
aansluitingen
De Artist Harvard SL blinkt uit met veelzijdige aansluitmogelijkheden en een omvangrijke uitrusting. Echt snel is hij echter niet.
Huub Delea / Siegried Kröger
|
Maxdata Artist Harvard SL133 |
| Productnaam: |
Artist Harvard SL133 |
| Prijs incl. BTW: |
Circa 5230,- |
| Tel: |
020-3113232 |
| Internet: |
www.maxdata.nl |
Technische gegevens |
| Processor/klok: |
Intel Celeron/266 MHz |
| RAM (maximaal): |
32 (128) MB |
| Harddisk: |
4 GB |
| Grafische chip: |
NeoMagic MagicGraph 128 XD |
| Grafisch geheugen: |
2 MB |
| Display: |
13,3 inch TFT(1.024 x 768) |
| Afmetingen/gewicht: |
32 x 22,7 x 4,4 cm/3,5 kg |
Beoordeling |
| Uitrusting: |
Heel goed |
| Performance: |
Voldoende |
Benchmarks |
| Business Winstone 99 |
8,92 |
| Business Graphics winmark 99 |
44 |
| Business Disk Winmark 99 |
1.140 |
| BatteryMark 2.0 |
2:52 |
Met een gewicht van 3,5 kilo is de Maxdata Harvard de op één na zwaarste notebook uit de test, na de uitzonderlijk zware VX600. Toegegeven, zijn uitrusting is bijzonder goed zelfs een video-uitgang en een modemaansluiting worden aangeboden, USB-aansluitingen zijn maar liefst dubbel voorhanden. Toch zijn andere apparaten ondanks een vergelijkbare uitrusting heel wat minder zwaar. De aansluitingen van de Artist hebben geen afdekking. De aanwezigheid van een diskette- en een CD-romdrive zal niemand verbazen. Het infrarood-venster zit aan de ene kant, aan de andere kant zitten de modem-aansluitingen en de geluids-in- en uitgangen. Met een kanteltoets op de bovenkant kan het volume worden ingesteld, dat net als de geluidskwaliteit van het sound-systeem naar notebookmaatstaven heel acceptabel is. In het dunne handboek in DIN-A5-formaat wordt alle noodzakelijke
informatie op begrijpelijke wijze beschreven. De software-uitrusting is met Word 97, Works 4.5 en AutoRoute Express Europa van Microsoft omvangrijker dan anders.
De toetsenbord-lay-out is heel schematisch, met name een grotere Enter-toets zou geen verkeerd idee zijn. Het touchpad zit relatief dicht bij het toetsenbord zodat het nauwelijks te vermijden is dat de gebruiker hem tijdens het schrijven af en toe per ongeluk raakt. In de bodem van de Artist Harvard zitten schuine, uitstekende gedeeltes met ventilatieopeningen om de koeling te verbeteren. Hier is een extra ingebouwde koeler aan het werk, die voor iedere keer opstarten kort de aandacht naar zich toe trekt.
Aansluiting voor een tweede accu
Met behulp van een schroevendraaier kan de harddisk van de Artist Harvard eruit worden gehaald. Voor de uitbreiding van het hoofdgeheugen van 32 naar maximaal 128 MB raadt het handboek je echter aan een beroep te doen op een vakhandelaar. De geheugenbanken zitten namelijk onder het toetsenbord verstopt. De Celeron-processor in de Harvard SL loopt met 266 MHz, wat hem een Business-Winstone 99 van slechts 8,92 oplevert. Dat betekent evenwel niet dat het apparaat traag is; de snelheid is voor normale werk zeker voldoende.
 |
Kanteltoets om
de geluidssterkte
in te stellen. |
De weergave van de status van de accu en een mogelijke tweede accu kan ook bij een gesloten notebook worden herkend. Verder geven vier lichtdiodes aan de voorkant na een druk op de knop wat meer informatie over de toestand van de hoofdaccu. Met één acculading hield de Artist Harvard het bij de BatteryMark bijna drie uur vol. Als je meer uithoudingsvermogen nodig hebt kun je een tweede accu toevoegen. Deze kun je met behulp van een meegeleverde adapter onder de notebook aanbrengen, die al standaard wordt bijgeleverd. Hierdoor komt de achterzijde van het apparaat wat omhoog zodat het geheel wat schuiner komt te staan.
Kortom, met de Artist Harvard krijgt de koper letterlijk een heleboel computer voor zijn geld. Hij is geen snelheidswonder en legt flink gewicht in de schaal.
naar top
Test Notebooks Toshiba Satellite 2520CDT
Bruikbare uitrusting
De Toshiba Satellite 2520CDT met AMD-processor biedt een omvangrijke uitrusting voor een aantrekkelijke prijs.
Huub Delea / Siegfried Kröger
| Toshiba Satellite 2520CDT |
| Productnaam: |
Toshiba Satellite 2520CDT |
| Prijs incl BTW: |
4698,- |
| Tel. |
0900-8308 |
| Internet: |
www.toshiba.nl |
Technische gegevens |
| Processor/klok: |
AMD K6-2 met 3Dnow / 300 MHz |
| RAM (maximaal): |
64 (128) MB |
| Harddisk: |
4 GB, 13 ms |
| Grafisch geheugen: |
2 MB |
| Display: |
12,1 inch TFT (800 x 600) |
| Afmetingen/gewicht: |
30,9 x 26,5 x 4,3 /2,95 kg |
Totale beoordeling |
| Uitrusting: |
Heel goed |
| Performance: |
Goed |
Benchmarks |
| Business Winstone 99 |
11,5 |
| Business Graphics Winmark 99 |
65,3 |
| Business Disk winmark 99 |
1730 |
| BatteryMark 2.0 |
3:22 |
Met de Satellite 2520 richt Toshiba zich tot een nieuwe doelgroep; de thuisgebruikers en de kleine zelfstandigen. Voor dit doel installeerde het bedrijf ook een nieuwe driverset. Het aantrekkelijk vormgegeven apparaat in chic donkergrijs is voorzien van een AMD-K6-processor. Ook uit de verdere uitrusting blijkt dat de ontwikkelaars niet alleen users op het oog hadden die met zakelijke applicaties werken.
De luidsprekers bieden dankzij Toshibas bass-enhanced-sound-system een hoorbaar betere geluidskwaliteit dan gemiddelde notebook-luidsprekers. Ook het volume is zodanig dat je het voor een spontaan feestje zou kunnen gebruiken. Heel praktisch is het gekartelde wieltje
om de geluidssterkte in te stellen (bijvoorbeeld om het zenuwslopende Windows-98-geluid bij de eerste keer opstarten te onderdrukken. Ook de ingebouwde modem maakt een ongewone indruk; hij heeft een aansluitconnector die de gebruiker kan inklappen als hij hem niet nodig heeft en die daardoor goed beschermd is.
De hardware wordt door bijbehorende software gecompleteerd. MS Works 4.5 is al voorgeïnstalleerd. De 4-GB-schijf heeft voldoende vrije ruimte voor gegevens. De nieuwe Satellite-eigenaar kan dus direct met het apparaat aan de slag.
Voor een apparaat van de grootte en de prijsklasse van de Toshiba Satellite 2520CDT ligt de beeldschermgrootte daarentegen beneden het gemiddelde. Langs de 12-inch-display loopt een brede rand; hier was ongetwijfeld ook voldoende ruimte geweest voor een 13-inch-beeldscherm. Maar dat had de goede prijs bedorven, bovendien is er met de weergavekwaliteit van het Toshiba-screen niets mis. Ook de performancegegevens van de met 300 MHz geklokte AMD-processor reiken niet helemaal tot de top uit de test. De 3D-mogelijkheden van de processor komen op het kleine beeldscherm niet helemaal uit de verf. Een Business Winstone 99 van maar net 11,5 is voor een 300-MHz-apparaat niet echt om over naar huis te schrijven.
Wat uithoudingsvermogen betreft komt de Toshiba Satellite 2520CDT echter op een goede plaats terecht: hij werkt bijna drieënhalf uur onafhankelijk van het lichtnet. Hij houdt het dus duidelijk langer vol dan Toshiba opgeeft: tweeënhalf tot drie uur.
Licht en onvermoeibaar
 |
Het geluid is voldoende
voor een spontaan
feestje. |
Hoewel de Satellite een relatief brede behuizing heeft weegt hij maar krap drie kilo. Ook de Dell Inspiron blijft weliswaar onder de drie-kilo-grens, maar die heeft geen diskettedrive ingebouwd. Bij de Toshiba zit de uitworptoets onder de overhellende voorkant verborgen. Toch maakt dit de uitworp niet moeilijker omdat er niet veel kracht nodig is om deze knop te bedienen. Voor de bediening van het toetsenbord is ook niet veel kracht nodig en de toetsen zijn zo gerangschikt dat er nauwelijks sprake zal zijn van een gewenningsperiode. Alleen de positie van de Windows-toets is een karakteristieke eigenschap van Toshiba. Lichtdiodes op de voorkant geven informatie over de belangrijkste systeemtoestanden en zijn ook bij een gesloten deksel zichtbaar.
Met de Satellite 2520CDT heeft Toshiba een interessant pakket samengesteld. Uitpakken, inschakelen en meteen aan het werk. Dit is wat de privé-gebruiker graag heeft, ook de kleine ondernemer geeft de voorkeur aan een configuratie waar hij wat mee kan, die ook de nodige software omvat.
naar top
Test Notebooks Twinhead Slimnote VXc
Chic, snel en goedkoop
De Slimnote VXc combineert een doordachte uitrusting met een aantrekkelijke buitenkant en een goede performance. Bovendien laat het apparaat zien dat kwaliteit niet duur hoeft te zijn.
Huub Delea / Siegfried Kröger
| Twinhead Slimnote
VXc |
| Productnaam: |
Twinhead Slimnote VXc |
| Prijs incl BTW: |
4699,- |
| Tel: |
0314-330200 |
| Internet: |
www.pcr.nl |
Technische gegevens |
| Processor/klok: |
Intel Celeron/266 MHz |
| RAM (maximaal): |
32 (128) MB |
| Harddisk: |
3,2 GB |
| Grafisch geheugen: |
2 MB |
| Display: |
12,1 inch TFT (800 x 600) |
| Afmetingen/gewicht: |
29,7 x 24,5 x 4 cm/2,9 kg |
Totale beoordeling |
| Uitrusting: |
Heel goed |
| Performance: |
Goed |
Benchmarks |
| Winstone 99 |
10,9 |
| Business Graphics Winmark 99 |
66 |
| Business Disk Winmark 99 |
1280 |
| BatteryMark 2.0 |
3:22 |
Als je de buitenkant van de Slimnote VXc van Twinhead bekijkt kom je meteen tot enkele prettige ontdekkingen. De behuizing ziet er met zijn twee lichtgrijze tinten en zijn geruwde oppervlak niet alleen goed uit, de oppervlaktestructuur geeft ook vingerafdrukken geen kans.
Prijzenswaardig zijn het ingebouwde modem en het feit dat het infraroodvenster aan de zijkant zit en niet zoals bij zoveel apparaten aan de achterkant. Hierdoor wordt het uitrichten van twee apparaten voor infrarood-communicatie een stuk gemakkelijker. Bij een apparaat dat aan de voorwaarden voor een goede communicatie voldoet, ontbreken natuurlijk ook de gebruikelijke interfaces niet, waaronder ook twee USB-aansluitingen en een contact voor een port-replicator; er werd afgezien van beschermende afdekkingen.
De lichtdiodes voor de stroomverzorging zitten op de voorkant en zijn ook bij een gesloten deksel zichtbaar. Ook de CD-romdrive zit op de voorkant ingebouwd, terwijl de diskettedrive heel praktisch een plaatsje aan de rechter zijkant heeft gekregen. De Slimnote is dus een compacte all-in-one-notebook. Eigenlijk kan bij de Slimnote ook de harddisk tot de verwisselbare media worden gerekend, hij kan namelijk bijna net zo gemakkelijk worden uitgewisseld als een diskette.
Opgeruimde indruk
 |
Het infraroodvenster
zit aan de zijkant
naast de
modemaansluiting. |
De opgeruimde indruk die de Twinhead in gesloten toestand maakt blijft intact als je het beeldscherm opklapt. Voor het beeldscherm zitten zes lichtdiodes die informatie geven over de systeemtoestand. Daarnaast zit een kanteltoets voor de instelling van de
geluidssterkte. Het geluid stelt overigens niet veel voor; ook bij de hoge tonen, die bij notebooks anders geen probleem zijn, kan hij niet overtuigen.
Net als de behuizing is ook het toetsenbord onderverdeeld in twee tinten grijs wat een overzichtelijke indeling oplevert. De stabiliteit is vergeleken met vroegere modellen verbeterd, daarmee valt voor de Slimnote VX een belangrijk punt van kritiek weg.
De Celeron-uitvoering moet het met een kleiner, maar zeker niet slechter beeldscherm doen dan het model zonder c in de type-aanduiding. De Twinhead is op basis van 10,9 in de Business Winstone 99 de snelste notebook met deze processorsnelheid. Bovendien kan de gebruiker met het apparaat meer dan drie uur en een kwartier los van het stroomnet werken. Het drietalige handboek kan daarentegen niet zo gemakkelijk worden gelezen: op vele plekken werden de begrippen nogal ongelukkig gekozen.
naar top
Test Notebooks Asus L7300
Aantrekkelijk design
De Asus L7300 is een compact, licht notebook met een uitstekend beeldscherm. Qua snelheid en uithoudingsvermogen eindigt hij in het middenveld.
Huub Delea / Siegfried Kröger
|
Asus L7300 |
| Productnaam: |
Asus L7300 |
| Prijs incl : |
5250,- |
| Tel.: |
Quote 0541-573737;ISL, 077-3235566 |
| Internet: |
www.asuscom.de |
Technische gegevens |
| Processor/klok: |
Intel Celeron /300 MHz |
| RAM (maximaal): |
32 (96) MB |
| Harddisk: |
3,2 GB |
| Grafisch geheugen: |
4 MB |
| Display: |
13,3 inch TFT(1.024 x 768) |
| Afmetingen/gewicht: |
29,4 x 23,2 x 3,8 cm / 2,84 kg |
Beoordeling |
| Uitrusting: |
Goed |
| Performance: |
Voldoende |
Benchmarks |
| Business Winstone 99 |
9,36 |
| Business Graphics Winmark 99 |
48,2 |
| Business Disk Winmark 99 |
1190 |
| BatteryMark 2.0 |
2:18 |
De Asus L7300 zal door zijn metaalkleurige afwerking direct opvallen. De behuizing heeft de typische Asus kenmerken, stoer stevig. Dat komt doordat Asus veel metaal in zijn notebooks
verwerkt. Alle onderdelen zijn vast ingebouwd, Cd-rom, diskettedrive, PC
Cardslots en de vaste aansluitpoorten, serieel, parallel, USB, externe monitor, audio, infrarood en PS/2. De gebruiker kan kiezen voor een 24-speed Cd-rom- of een 2/16-speed DVD drive. Er kan ook een modem worden ingebouwd maar dat wordt voor de Nederlandse markt niet toegepast. De diskettedrive is heel mooi boven de CD-rom of DVD-drive in de behuizing ingebouwd.
Door de stevige behuizing voelen de knoppen van toetsenbord en touchpad betrouwbaarder dan bij een notebook met lichte speling in de behuizing. Het toetsenbord zelf blijft echter een beetje achter. De toetsen zijn de gebruikelijke platte exemplaren die we op veel notebooks van de middenklasse aantreffen. Dit toetsenbord werkt naar behoren maar heeft slechts een korte aanslagdiepte en een beetje vaag drukpunt (het punt waarna de weerstand van de toets opeens afneemt). Het touchpad is aan de kleine kant maar het werkt precies en ook de drukweerstand van de kliktoetsen is juist ingesteld.
 |
Het infraroodvenster
zit aan de zijkant
van de modemaansluiting |
De aan de zijkant ingebouwde harddisk wordt door een schroef beveiligd, die met een muntje geopend kan worden. De grote interfacebussen aan de achterzijde zitten onder een rubberen afdekking die niet vastgemaakt is. Vroeg of laat zal de Asus het daarom waarschijnlijk zonder rubberen afdekking moeten doen. Voor de luidsprekers was alleen nog aan de voorkant plaats. Van stereo-effect is bij deze rangschikking vanzelfsprekend nog minder sprake dan bij de gebruikelijke luidspreker opstelling in een notebook; het volume is net voldoende. De koeler in de achterzijde veroorzaakt een zacht maar vervelend geluid. Gelukkig is hij niet voortdurend aan het werk.
Groot, helder beeldscherm
Schoonheid en snelheid lijken niet goed bij elkaar te passen. 9,36 Business Winstone-punten zijn voor een 300-MHz-Celeron in ieder geval niet bepaald een geweldige prestatie. Onze testcomputer was echter maar van 32 MB werkgeheugen voorzien. Met name tegen deze achtergrond was ook de bedrijfsduur met een acculading eerder teleurstellend. Al na twee uur en 18 minuten hield de BatteryMark het voor gezien. Terwijl de accu met 4,5 Ah toch niet klein is uitgevallen, zeker niet als je rekening houdt met de grootte en het gewicht van de Asus L7300. Een lichtpuntje is het 13-inch-beeldscherm. De helderheid kan over een breed gebied worden ingesteld en aan vele omgevingsomstandigheden worden aangepast.
De Asus L7300 is een elegante verschijning, compact, niet te zwaar en voorzien van een groot helder beeldscherm dat als voorbeeld kan dienen voor veel andere fabrikanten. De werksnelheid is voldoende voor alledaags gebruik en de relatief korte acculooptijd is waarschijnlijk de tol die voor de hoge helderheid van het beeldscherm betaald moet worden.
naar top
Test Notebooks HP Omniboo XE
De prijsknaller van HP
De OmniBook XE van Hewlett-Packard is de goedkoopste notebook uit deze test. Dat kon alleen door de uitrusting met een passief display en een nikkel-metaalhydride-accu.
Huub Delea / Klaus Mayr
|
HP OmniBook XE |
| Productnaam: |
HP OmniBook XE |
| Prijs incl BTW: |
4569,- |
| Tel.: |
020-5476666 |
| Internet: |
www.hp.com |
Technische gegevens |
| Processor/klok: |
Intel Celeron/266 MHz |
| RAM (maximaal): |
32 (256) MB |
| Harddisk: |
4 GB |
| Grafisch geheugen: |
2 MB |
| Display: |
12,1 inch HPA(800 x 600) |
| Afmetingen/gewicht: |
31,1 x 24,9 x 4 cm /2,9 kg |
Totale beoordeling |
| Uitrusting: |
Goed |
| Performance: |
Goed |
| Benchmarks |
| Business/Winstone 99 |
10,6 |
| Business Graphics Winmark 99 |
76,7 |
| Business Disk Winmark 99 |
1330 |
| BatteryMark 2.0 |
2:20 |
Het maar 2,9 kilo zware apparaat valt in de smaak door een heel aantrekkelijk design, de platte constructie en een maximum aan functionaliteit en veelzijdigheid. Hierbij horen onder andere een 56-kbps-modem in de basisuitrusting en een CD-romdrive inclusief bedieningsknoppen waarmee je ook muziek-CDs kunt afspelen als de mobiele PC is uitgeschakeld. Dat functioneert echter alleen alternerend: met het inschakelen van de notebook wordt de onafhankelijke CD-speler uitgeschakeld en moet dan in het besturingssysteem opnieuw worden gestart. Het geluid uit de ingebouwde luidsprekers klinkt helemaal niet slecht. Minder geslaagd is de plaatsing van de koptelefoonaansluiting op de achterkant van de notebook. Windows 98, McAfee Virus Scan, Mein Yahoo en een online-diagnosetool worden standaard bij het systeem geleverd.
Goed afgestemd systeem
 |
Met de CD-romdrive kun
je ook bij een uitgeschakeld
notebook naar muziek
luisteren. |
De OmniBook XE behaalt in de test een Business Winstone 99 van 10,6 en hoeft zich daarmee tegenover de andere 266-MHz-Celeron-notebooks niet te schamen. Een ander meesterstukje is zijn grafische subsysteem met de 128-bit-video-grafische chip SM810 LynxE van Silicon Motion, dat een uitstekende Business Graphics Winmark 99 van 76,7 behaalde. Voor de maximale resolutie van 800 x 600 beeldpunten in 16,7 miljoen kleuren staan 2 MB videogeheugen ter beschikking. Dat is tevens de maximaal haalbare weergave op een externe monitor.
Hoewel Windows 98 niet bepaald tot de zuinigste besturingssystemen hoort, zijn de in de basisuitrusting ter beschikking staande 32 MB RAM voldoende om vlot te werken. Desgewenst kan het hoofdgeheugen naar maximaal 256 MB worden uitgebreid. Ook de 4GB-harddisk biedt voldoende geheugencapaciteit. In plaats van de in de onderkant van de notebook ingebouwde nikkel-metaalhydride-accu is ook een li-ion accu verkrijgbaar. De accu van 4 ampère-uur is niettemin goed om twee uur en twintig minuten onafhankelijk van het stroomnet te werken.
In de maar vier centimeter hoge behuizing van de OmniBook XE hebben de ontwikkelaars van Hewlett-Packard alle belangrijke interfaces ondergebracht die tegenwoordig van een allround-notebook worden verwacht. Hierbij horen behalve de standaardinterfaces COM1, LPT1 en de VGA-aansluiting een USB-interface, een koptelefoon-uit- en een microfooningang, een PS/2-toetsenbord- en muisaansluiting en een infraroodvenster. Al deze interfaces zijn in de achterkant van de notebook geïntegreerd en goed toegankelijk. De 24-speed-CD-romdrive en een 3,5-inch-diskettedrive zitten in de zijkanten van het apparaat.
Conclusie: de OmniBook XE is niet alleen een goedkoop instapmodel, maar weet ook te overtuigen met zijn rekenkracht en zijn flexibele uitbreidingsmogelijkheden. Volgens ons een aankoop die de moeite waard is.
naar top
Test Notebooks Advance VX600
De VX600 heeft veel temperament onder de grote kap. Maar ook de gebruiker kan wel wat kracht gebruiken om het apparaat te dragen. De VX600 heeft veel pit
| Advance
VX600 |
| Productnaam: |
VX600 |
| Prijs: |
7919,- |
| Tel: |
023 - 529 4344 |
| Internet: |
www.advance-computers.nl |
Technische gegevens |
| Processor/klok: |
Intel Celeron/400 MHz |
| RAM (maximaal): |
128 (256) MB |
| Harddisk: |
4,3 GB |
| Grafisch geheugen: |
8 MB |
| Display: |
15,1 inch TFT (1.024 x 768) |
| Afmetingen/gewicht: |
35,7 x 27,5 cx 5 cm / 4,42 kg |
Beoordeling |
| Uitrusting: |
Goed |
| Performance: |
Heel goed |
Benchmarks |
| Winstone 99 |
18,9 |
| Business Disk Winmark 99 |
2230 |
| Business Graphics Winmark 99 |
120 |
| BatteryMark 2.0 |
2:02 |
De grote VX600 zou twee utlralight notebooks kunnen bevatten. Deze zeer grote notebook is niet ontworpen als reisgezel maar als desktopvervanger. De fabrikant levert overigens wel een draagtas mee, voor de zeldzame keren dat deze notebook buiten het kantoor vervoerd wordt.
De redenen voor de monstrueuze afmetingen zijn tweeledig, ten eerste de 15,1-inch-display en ten tweede het toetsenbord. Naast het beeldscherm zitten aan iedere zijde nog meer dan twee centimeter ruimte en het formaat gaat al richting DIN A3 in plaats van de gebruikelijke DIN A4. Ook het gewicht van bijna vierenhalf kilo is ongeveer anderhalf zo veel als een doorsnee notebook.
Het grote formaat heeft ook voordelen. Het grote beeldscherm is heel geschikt voor presentaties in kleine kring. Dat kan echter niet gezegd worden van de akoestische begeleiding. De geluidssterkte is wat gebrekkig, voor een gedegen presentatie heb je meer volume nodig. Een aparte volumeknop ontbreekt. Het toetsenbord ligt ver naar achteren en omdat het apparaat zo hoog is mag de ondergrond niet te hoog zijn, opdat de armen nog een prettige schrijfhouding kunnen innemen. De lay-out is op zich in orde. De ruimte van het apparaat is goed benut, de VX600 is een van de weinige draagbare computers met een apart numeriek blok. De touchpad maakt op het reusachtige apparaat achter de grote kliktoetsen een wat verloren indruk. Het reageert vrij nerveus en je hebt een heel rustige hand nodig om de cursor precies te plaatsen. Een langzame instelling van de muisbeweging is aan te raden.
De PC-Card-slots zitten achter een klep. Ook de uitwerpknoppen zijn diep in het apparaat geplaatst zodat je een hulpmiddel nodig hebt om er goed bij te kunnen.
Sprinter
 |
De statusdisplay oogt chic,
maar kan bij
helder
licht maar moeilijk
worden afgelezen |
De VX600 imponeert niet
alleen vanwege zijn grootte, ook de performancegegevens mogen er zijn. In zijn ruime binnenkant jaagt een 400-MHz-Celeron-processor de elektronen door de lijnen en laat het apparaat een Business Winstone 99 van 18,9 behalen. Dat betekent dat de VX600, vergeleken met de langzaamste Celeron-300-computer meer dan dubbel zo snel werkt. Ook met de Business Disk Winmark 99 van 2230 en de Business Graphics Winmark 99 van 120 behaalt het apparaat uitstekende waardes - dan weet je waar 8 MB videogeheugen goed voor zijn. De high-end-Winmarks met resultaten van 5630 (Disk) en 320 (Graphics) kunnen eveneens de vergelijking met andere apparaten doorstaan. Dat de accu met maar liefst drie schroeven is vastgezet lijkt ons wat erg overdreven. DE VX600 wordt standaard geleverd met een 56K modem en drie jaar garantie.
naar top
naar top
|